Κυριακή 1 Μαΐου 2011

Μια φωνή λογικής απέναντι στους καιροσκόπους

Κάποιος μάνατζερ αστέρων, μετά την Πάττυ περιέφερε στην πρωτεύουσα τον Max Keizer, γνωστό διαδικτυακό αστέρα να μιλήσει για την κρίση στην Ελλάδα. Δεν ξέρω αν το μπουλούκι - Keizer θα κάνει και καλοκαιρινές αρπαχτές στην επαρχία - όποιος ενδιαφέρεται ας ρωτήσει στο πρακτορείο του (αλήθεια, που είναι τα γραφεία της Σπίθας;) - ή σωθήκαμε μια κι έξω απ' αυτόν. Αναρωτήθηκα πολλές φορές ποια η χρεία τέτοιων κινήσεων και ειλικρινά ποτέ δεν την κατάλαβα. Ποτέ δεν χώνεψα ότι κάποιος μπορεί να θέσει σε κίνδυνο μια ολόκληρη χώρα απλά για να κατοχυρώσει ένα μονοψήφιο εκλογικό ποσοστό που ίσως του εξασφαλίσει μια ή λίγο περισσότερες βουλευτικές έδρες. Ας είναι. Μερικά πράγματα συμβαίνουν για να επιβεβαιώσουν μερικές απλές πανάρχαιες αλήθειες. Μια από αυτές είναι ότι δεν είμαστε όλοι ίσοι. Αξίζουμε όλοι ίσες ευκαιρίες αλλά δεν είμαστε ίσοι. 
Πολλές φορές σκέφτηκα να γράψω ένα σεντόνι με τις ιδέες, τις σκέψεις, τις απόψεις μου σχετικά με την κρίση. Δεν το έκανα επειδή ο θυμός με τα όσα ακούω δεν με άφηνε με καθαρή και νηφάλια σκέψη. Ευτυχώς όμως και χάρη κυρίως σε άλλο ιστολόγιο (αυτό της Παραπολιτικής) ανακάλυψα τρία άρθρα που  περιέχουν όλα όσα ήθελα να πω. Έχουν γραφεί από τον Γεώργιο Παγουλάτο, και έχουν δημοσιευθεί στην εφημερίδα "Καθημερινή" 
Τα άρθρα παρατίθενται με τη σειρά και τον τίτλο που δημοσιεύθηκαν.



 Η Επανάσταση του Τζάμπα

Και ξάφνου, μέσα στο μπάχαλο μιας κοινωνίας σε κρίση, ο τζαμπατζής επιβάτης κι ο έμπορος που δεν δίνει απόδειξη απέκτησαν τη θεωρητική τους νομιμοποίηση: ασκούν, λέει, το δικαίωμα της ανυπακοής. Πράγματι, είναι κεκτημένο του πολιτικού μας πολιτισμού το δικαίωμα του πολίτη να ανθίσταται στην εξουσία – εάν αυτή καταλύει το Σύνταγμα, τις δημοκρατικές ελευθερίες, τα δικαιώματα. Εκεί στηρίχθηκε η αντίσταση σε τυραννίες, το κίνημα του Γκάντι και του Μαντέλα. Αυτό ενέπνευσε τους μαύρους ακτιβιστές στην Αλαμπάμα να καθίσουν στο λεωφορείο, αντί να στέκονται πίσω όρθιοι όπως ο ρατσιστικός νόμος απαιτούσε. «Ανυπακοή» επικαλούνται και οι τζαμπατζήδες των δημόσιων μέσων, παρακινούμενοι από ανεύθυνους συνδικαλιστές που κλείνουν το μετρό σαν να είναι μαγαζί τους. Ετσι φτάσαμε από το κίνημα των πολιτικών δικαιωμάτων στο κίνημα του τζάμπα, από τη Ρόζα Παρκς στον Απόστολο Γκλέτσο. Είναι φαίνεται η μοίρα των μεγάλων ιδεών να ξαναζούν μια δεύτερη ζωή σαν φάρσα.
Πρώτον: ψυχραιμία. Δεν είμαστε χώρα υπό κατοχή: είμαστε ευρωπαϊκή οικονομία υπό σκληρή προσαρμογή, έπειτα από δεκαετίες άμετρων παροχών και ανάπτυξης. Δεύτερον, ούτε δικτατορία έχουμε, ούτε ιντιφάντα χρειάζεται, ούτε οι πολίτες στερούνται δικαιωμάτων. Το αντίθετο μάλλον συμβαίνει: έχουμε χάσει την αυτονόητη αντιστοίχιση δικαιωμάτων με υποχρεώσεις. Σε αυτή την ανομική κοινωνία λοιπόν, που αν κάτι τη χαρακτηρίζει είναι ακριβώς η διάχυτη κατάχρηση δικαιωμάτων και η αναιμική αίσθηση υποχρεώσεων, βρήκαν οι ρήτορες της «αντίστασης» να κηρύξουν την ανυπακοή προς το κράτος. Ποιο κράτος; Αυτό που, έχοντας πιάσει πάτο, πασχίζει να νοικοκυρέψει δαπάνες, να μαζέψει έσοδα, να κάνει λογαριασμό. Σ’ αυτό το παραπαίον κράτος, το ζαλισμένο από την οξύτητα των κρίσεων (δημοσιονομικό, μεταναστευτικό, ανομία), βρήκαν οι λαϊκοί σωτήρες μας να κηρύξουν την ανυπακοή.
Σαν τους ρήτορές της, η γλώσσα της καθ’ ημάς ανυπακοής όζει αναχρονισμού. Όσο κι αν αντιβαίνει σε δημοφιλείς μας μύθους, η Ελλάδα δεν είναι μια ατυχήσασα χώρα. Δεν είναι Χιλή, Σιέρα Λεόνε, Λίβανος, Παλαιστίνη, Γιουγκοσλαβία... Τα τελευταία 65 χρόνια κάναμε δύο κρίσιμες γεωπολιτικές «επενδύσεις» (τη Δύση στον Ψυχρό Πόλεμο, την Ευρώπη στη μεταπολίτευση) που «μας βγήκαν» · απέδωσαν με το παραπάνω. Σε αντίθεση με άλλες, η Ελλάδα δεν είναι μια χώρα που οι πόροι της ληστεύθηκαν από τον διεθνή ιμπεριαλισμό και καπιταλισμό (τον διεθνή καπιταλισμό αντιθέτως, τα τελευταία 30 χρόνια, θα θέλαμε να είχαμε προσελκύσει). Αν έφτασε η Ελλάδα στη χρεοκοπία το οφείλει κυρίως σε αποτυχίες των πολιτικών της. Με την κρίσιμη ανοχή, συνενοχή και συμμετοχή πλειονότητας πολιτών στις πελατειακές διευθετήσεις, τα συντεχνιακά προνόμια, τη φοροδιαφυγή και τη διαφθορά. Λάβαμε ένα μεγάλο Σχέδιο Μάρσαλ και τις μεγαλύτερες ευρωπαϊκές εισροές μετά το ’80, μέρος των οποίων φροντίσαμε να σπαταλήσουμε. Πήραμε επίσης πέρυσι το μεγαλύτερο δάνειο στην ιστορία (110 δισ.), το οποίο σύντομα οι εταίροι μας θα φροντίσουν να αναδιαρθρωθεί υπέρ μας. Ζούμε τέλος, από το 1974, τη μακρότερη αδιάλειπτη δημοκρατία, ειρήνη και (μέχρι πρότινος) ευημερία στην ιστορία του ελληνικού κράτους. Επομένως, και οι κομβικές εθνικές επιλογές μας δικαιώθηκαν, και η κουλτούρα της εθνικής «θυματοποίησης» δεν δικαιολογείται.
Γιατί λοιπόν αυτή η ανάδυση της «ανυπακοής», με μια χονδροειδή ρητορεία περί «ξένης κατοχής»; Η πρώτη εξήγηση παραπέμπει στα υπόγεια ρεύματα της ελληνικής κοινωνίας. Με μια Αριστερά που προτιμούσε τον Τσε από τον Ζαν Ζωρές, τον Βελουχιώτη από τον Αλ. Παπαναστασίου. Με μια Δεξιά, που αντί να υπερασπιστεί τις (συντηρητικές στο κάτω κάτω) αξίες της φιλοπονίας, της αξιοκρατίας, της κοινωνικής ευταξίας, του κράτους δικαίου, της νοικοκυρεμένης διαχείρισης, λούφαξε και μεταμορφώθηκε σε λαϊκιστικό κακέκτυπο των ιδεολογικών της αντιπάλων. Σε μια κοινωνία που, ενοχοποιημένη για τη μεταχείριση των ηττημένων του Εμφυλίου, ανήγαγε την «ανυποχώρητη αντίσταση» σε ηγεμονική κουλτούρα και την καταγγελτική ανυπακοή σε υπέρτερη αξία.
Η δεύτερη εξήγηση παραπέμπει στη δυσλειτουργία των θεσμών, άλλοθι ανομίας και ανυπακοής. Δημόσιοι λειτουργοί χρηματίζονται. Δικαστές αδυνατούν να τιμωρήσουν προκλητικούς επιχειρηματίες του υποκόσμου, που, καβάλα στα κτηνώδη τζιπ τους, εμπαίζουν την κοινωνία φυσώντας μας τον καπνό του τεράστιου πούρου τους. Βουλευτές ζητούν θυσίες από τους άλλους – ξεχνώντας τον εαυτό τους και τους υπεράριθμους υπαλλήλους τους. Η διερεύνηση των διεφθαρμένων πολιτικών που ζημίωσαν τη χώρα κινείται με ρυθμούς παγετώνος, η συντεχνιακή αλληλεγγύη βασιλεύει, οι εξεταστικές επιτροπές δυσφημούν τη Βουλή ως το μεγαλύτερο πλυντήριο της χώρας. Αδυνατώντας να υπερβεί τον μικρό εαυτό του, το πολιτικό μας προσωπικό παίζει με τη φωτιά. Ανοίγει χώρο στα άκρα, στο ετερόκλητο συνονθύλευμα που συνενώνει αμετανόητους κομμουνιστές, υστερικούς εθνικιστές και ποικιλώνυμους τυχοδιώκτες, που με παραληρηματικά μανιφέστα εξωραΐζουν την «ανυπακοή», κολακεύοντας την οργή του κόσμου.
Ολοι αυτοί, σε κακόφωνη αρμονία, εργάζονται για τη διάλυση του κράτους. Ενός κράτους που βέβαια δεν το έχει ανάγκη ούτε ο γκάνγκστερ με το πούρο (αυτός έχει τους φουσκωτούς του) ούτε ο μεγαλο-φοροφυγάς (αυτός έχει τις καταθέσεις έξω και τα ακίνητα σε οφσόρνεκρωμένου κέντρου της Αθήνας που καταστρέφεται. Από την αποτυχία του κράτους κερδίζουν μόνο οι δυνάμεις του μπάχαλου: χρυσαυγίτες-κυνηγοί μεταναστών, εξτρεμιστές που ονειρεύονται την Ελλάδα Αίγυπτο, χουλιγκαναίοι παντός είδους. Και κερδοσκόποι (για να μην ξεχνιόμαστε), διεθνείς και εγχώριοι, που ποντάρουν στην οικονομική κατάρρευση για να μας αγοράσουν κοψοχρονιά...


Η δική μας κρίση δεν είναι καπιταλιστική



«Ρυθμίστε μας γιατί είμαστε πολύ άπληστοι», ζητούσαν κάποιοι Αμερικανοί τραπεζίτες το 2008, στην ταινία-χρονικό της διεθνούς οικονομικής κρίσης «Στημένη Δουλειά» (Inside Job). «Περιορίστε μας γιατί είμαστε πολύ ανεπαρκείς», θα έπρεπε να ζητούν από τις Βρυξέλλες κάποιοι Ελληνες πολιτικοί, σε ένα υποθετικό χρονικό της ελληνικής χρεοκοπίας.
Η χρηματοπιστωτική απορρύθμιση στις ΗΠΑ ήταν μια επιτήδεια δουλειά «από μέσα», έργο μιας ελίτ που το έφτιαξε στα μέτρα της. Το δικό μας δημοσιονομικό σύστημα πριονίστηκε «από κάτω», από τη διαχρονική συνέργεια πολιτικών, κρατικοδίαιτης κλεπτοκρατίας, οργανωμένων συμφερόντων και ψηφοφόρων, που όλοι αθροίζονταν σε μια πιθανή πλειονότητα της ελληνικής κοινωνίας. Ομως, το άθροισμα των επιμέρους συμφερόντων δεν ταυτίζεται με το γενικό συμφέρον. Το πλήθος των συντεχνιακών πελατών ενός κράτους-λάφυρου δεν φτιάχνει κοινωνία, όπως και η ικανοποίηση των οικονομικών διεκδικήσεων δεν συνιστά οικονομική πρόοδο.
Η δική μας κρίση δεν ήταν μέρος της διεθνούς χρηματοπιστωτικής παθογένειας. Δεν προήλθε από αχαλίνωτα τραπεζικά ιδρύματα, που υπερδάνεισαν την ιδιωτική οικονομία, έφτιαξαν φούσκες, άντλησαν μπόνους δισεκατομμυρίων, πολλαπλασίασαν μόχλευση και κινδύνους και έστειλαν τον λογαριασμό στο κράτος. Οι ελληνικές τράπεζες ούτε υπερδάνεισαν ούτε υπερδανείστηκαν ούτε ξεκοκάλισαν εξωφρενικές αμοιβές. Το ιδιωτικό μας χρέος είναι από τα χαμηλότερα. Οι τράπεζες δεν διασώζονται με δημόσιο χρήμα επειδή δημιούργησαν κινδύνους. Διασώζονται επειδή κινδυνεύουν από το τσουνάμι του δημοσίου χρέους. Τα τοξικά των τραπεζών είναι οι επενδύσεις τους σε ομόλογα του ελληνικού Δημοσίου.
Η ελληνική κρίση δεν ήταν έκρηξη ιδιωτικού δανεισμού που μεταμορφώθηκε σε δημόσιο έλλειμμα και χρέος (όπως σε ΗΠΑ, Βρετανία, Ισλανδία, Ιρλανδία, Ισπανία, κ. α.). Δεν ήταν μια κρίση των τραπεζών που έγινε κρίση του κράτους. Ηταν ακριβώς το αντίστροφο: μια κρίση δημοσίου χρέους, που στη συνέχεια μόλυνε έναν υγιή τραπεζικό τομέα.
Τι περιέχει η ελληνική δημοσιονομική κρίση; Γνώριμα πρόσωπα, οικείες συνήθειες. Δημόσιες δαπάνες πάνω από τα έσοδα, στρατιές περιττών υπαλλήλων, διεφθαρμένους πολιτικούς που εκλέγαμε, σπατάλες για να χαϊδεύουν τις τοπικές πελατείες, διευκολύνσεις σε «αφεντικά», μια θάλασσα μικρο-ρουσφετιών, τη μεγαλύτερη φοροδιαφυγή και μικροδιαφθορά στην Ευρωζώνη. Με τη χώρα στο χείλος του γκρεμού το 2008, ο υπουργός Οικονομικών της κυβέρνησης Καραμανλή εκπαραθυρώθηκε μόλις πρότεινε μέτρα περιορισμού της φοροδιαφυγής των ελεύθερων επαγγελματιών. Κάθε φορά που αμνήμονες ταγοί ξιφουλκούν αυτάρεσκα κατά του τρισκατάρατου Μνημονίου, ας τους θυμίζουμε ότι δεν είμαστε ακριβώς οι άδολες παρθένες που χέρια ξένων βαρβάρων οδήγησαν στην πυρά.
Συνέβαλε στην κρίση μας το χρηματοπιστωτικό σύστημα; Συνέβαλε, αλλά σε μικρότερο βαθμό. Με τη μετατροπή του δημοσίου χρέους σε εξωτερικό, την τελειοποίηση της φοροαποφυγής για τους έχοντες πλούτο, τη διόγκωση του ελλείμματος τρεχουσών συναλλαγών μετά την ένταξη στο ευρώ. Περίπου μέχρις εκεί.
Γι' αυτό η εθνική μας κρίση δεν είναι μια κρίση του προηγμένου χρηματο-καπιταλισμού. Είναι πρωτίστως κρίση διαχρονική της μεταπολίτευσης. Το δημοσιονομικό μας πρόβλημα είναι το πολιτικό μας σύστημα, όπως λέει ο Αλέκος Παπαδόπουλος. Δεν είναι κρίση ενός high-tech καπιταλιστικού συστήματος, είναι κρίση ενός low-tech πολιτικού συστήματος, και της κοινωνίας που το δημιούργησε και διαπλάστηκε από αυτό. Γι' αυτό και το πρόβλημα εξόδου από την κρίση δεν είναι πρόβλημα οικονομικής συνταγής, είναι κυρίως ξανά πρόβλημα πολιτικού προσωπικού. Που δυσκολεύεται να ξεπεράσει τον εαυτό του για να κάνει ό, τι είναι αναγκαίο. Ή που αρνείται να τιθασεύσει τα κομματικά ρεφλέξ και να κατέβει από τα κεραμίδια της φτηνής αντιπολίτευσης.
Εχει σημασία η ελληνική «διαφορά»; Εχει, διότι αφορά τις προϋποθέσεις «νομιμοποίησης» του προγράμματος προσαρμογής. Οταν ο Ιρλανδός υπάλληλος ενός ελάχιστου κράτους συμπιέζεται για να σωθούν οι ιρλανδικές τράπεζες που δημιούργησαν την κρίση, δεν είναι το ίδιο με τον Ελληνα υπάλληλο ενός κράτους-Γαργαντούα, που ο μισθός του συμπιέζεται για να μην απολυθούν οι υπεράριθμοι του Δημοσίου που παρήγαγε το έλλειμμα του 15,4%. Η ελληνική κρίση είναι συνέπεια αποτυχίας της δημοκρατίας μας κι όχι ασυδοσίας των αγορών. Και γι' αυτό είναι δημοκρατικά θεμιτή η προσαρμογή με δημοσιονομική πειθαρχία, με αποκατάσταση του κράτους δικαίου, με διεύρυνση της φορολογικής βάσης, με μείωση του κρατικού λίπους, με θυσίες απ' όλους.
Δεν είναι άδικο το πρόγραμμα προσαρμογής; Είναι άδικο για όσους δεν συμμετείχαν στο πλιάτσικο, έλιωναν στον ανταγωνισμό, πλήρωναν τους φόρους τους. Είναι άδικο για όσους χάνουν τη δουλειά τους, αγωνιούν για το σπίτι τους, φλερτάρουν με τη φτώχεια. Και, βέβαια, η βάση δεν έχει ίδιες ευθύνες με την κορυφή. Ακόμα δεν είδαμε έναν φαύλο πολιτικό πίσω από τα κάγκελα. Αλλά αυτή δεν είναι μια κρίση που εξυφάνθηκε στην πλάτη μας. Είναι μια κρίση που τη γνωρίζαμε και την αγνοήσαμε. Δεν μας την έκρυψαν σε περίπλοκα προϊόντα, όπως η Γουόλ Στριτ στους πελάτες της. Δεν μας αιφνιδίασε, όπως στην Ιρλανδία. Εναν κίνδυνο ήξερε το Μάαστριχτ, το δημόσιο έλλειμμα και χρέος. Οι πολιτικοί μας οι ίδιοι προειδοποιούσαν. Αλλά μετά συνέχιζαν τη χαλαρότητα, για να μας κρατούν ευχαριστημένους.
Η κρίση σε Ευρώπη και Αμερική αναδεικνύει την παρασιτική υπερανάπτυξη των χρηματαγορών εις βάρος της δημοκρατίας. Η ελληνική κρίση έχει αντίστροφη φορά: είναι κρίση ενός δημοκρατικού κρατισμού που, στη θαλπωρή μιας αχαλίνωτης μεταπολίτευσης, αναπτύχθηκε παρασιτικά, πνίγοντας την οικονομία και τις αγορές. Τώρα, η οικονομία δίνει τη μάχη της επιβίωσης, στο όνομα της κοινωνίας.


Ενα πανούργο σχέδιο



Οι οπαδοί της αξέχαστης βρετανικής κωμικής σειράς Μπλακάντερ θα θυμούνται τον Μπόλντρικ, έναν περιορισμένης αντίληψης ανθρωπάκο, ο οποίος κάθε τόσο ανήγγελλε τις εμπνεύσεις του (που κυμαίνονταν από εξωφρενικές έως παραλυτικά βλακώδεις) με τη φράση: «έχω ένα πανούργο σχέδιο!». Αυτό που ξεχώριζε τον Μπόλντρικ δεν ήταν τόσο ότι έβλεπε πράγματα που οι άλλοι δεν έβλεπαν, όσο ότι αδυνατούσε να καταλάβει εκείνα που όλοι οι άλλοι μπορούσαν να αντιληφθούν.
Από το 2010 έως σήμερα έχουμε ακούσει πολλά πανούργα σχέδια. Πέρυσι κάποιες επαναστατικές δυνάμεις της αριστεράς μάς παρακινούσαν να κηρύξουμε μονομερή χρεοκοπία. Ετσι θα καταστρέφαμε μεν την εθνική μας οικονομία, θα τιμωρούσαμε όμως και τις ξένες τράπεζες που μας είχαν δανείσει. Ιδιοφυές! Η νεότερη εκλεπτυσμένη εκδοχή της πρότασης είναι να διαγράψουμε το «απεχθές χρέος», προσχωρώντας εθελουσίως σε κατηγορία λατινοαμερικάνικης μπανανίας, λες και το χρέος το δημιούργησε κάποια χούντα του Βιντέλα και όχι λαϊκιστικές κυβερνήσεις που εμείς εκλέγαμε για να ανέχονται τη φοροδιαφυγή, να μοιράζουν διορισμούς στο Δημόσιο και παχυλές συντάξεις σε πενηντάρηδες. Αλλα δαιμόνια σχέδια περιλαμβάνουν την πρόταση εξόδου από το ευρώ (ευγενής χορηγία του κ. Λαφαζάνη) -προοπτική που βεβαίως έχει κατατρομάξει τους κερδοσκόπους των διεθνών αγορών...
Το τελευταίο πανούργο σχέδιο που κυκλοφορεί είναι ότι η Ελλάδα θα λύσει το πρόβλημα με το να πείσει τους δανειστές να της χαρίσουν ένα μεγάλο μέρος του χρέους. Σε αντίθεση με τις προαναφερθείσες προτάσεις, που είναι εμφανώς καταστροφικές, η λύση αυτή είναι σχεδόν ιδεώδης. Είναι ασφαλώς προτιμότερο να μας χαρίσουν το χρέος από το να πρέπει να το αποπληρώσουμε όλο. Είναι επίσης προτιμότερο να είσαι νέος, υγιής και πλούσιος, παρά γέρος, άρρωστος και φτωχός, όπως σημείωνε και ο Πάσχος Μανδραβέλης.
Ας μην παρεξηγηθούμε. Μια οργανωμένη, ήπια συναινετική αναδιάρθρωση (π. χ. αντικατάσταση παλαιών ομολόγων στην τρέχουσα τιμή αγοράς με νέα μακρύτερης διάρκειας ελληνικά ομόλογα με διεθνή εγγύηση) θα ήταν επιθυμητή και βάσιμη, παρά τους κινδύνους αποσταθεροποίησης. Ομως το σχέδιο έχει μια κρίσιμη αδυναμία: η πραγματοποίησή του δεν εξαρτάται από τη δική μας βούληση, αλλά από τη συμφωνία πιστωτών και εταίρων.
Από τι εξαρτάται η συμφωνία των άλλων; Από πλήθος παραγόντων, πολλούς καθαρά εξωγενείς: η πορεία Πορτογαλίας και Ιρλανδίας, μια κρίση των ισπανικών τραπεζών, η εξυγίανση των γερμανικών τραπεζών, οι πολιτικές εξελίξεις στη Φινλανδία, κ. λπ. Ομως μια ευνοϊκή συμφωνία αναδιάρθρωσης εξαρτάται κυρίως από μάς. Οι ευνοϊκότερες προϋποθέσεις είναι ίσως ένας συνδυασμός μέγιστης εθνικής προσπάθειας για κανονική εξυπηρέτηση των δανειακών μας υποχρεώσεων, και ανυπέρβλητης αντικειμενικής δυσκολίας να το καταφέρουμε.
Οσο λιγότερο η κυβέρνηση εμφανίζεται να επιδιώκει την αναδιάρθρωση, όσο πιστότερα εμπράκτως τηρεί τις δεσμεύσεις του Μνημονίου, τόσο πιο αξιόπιστα μπορεί να διαπραγματευτεί μια ευνοϊκή συμφωνία. Η ζημιά που προκαλούν οι δημόσιοι πολιτικοί ζηλωτές της αναδιάρθρωσης δεν προκύπτει τόσο από αυτό που προτείνουν όσο από αυτό που υπονοούν (ότι η πολιτική του Μνημονίου «δεν βγαίνει», ότι πρέπει να εγκαταλειφθεί). Αυτό δεν ισχύει για τον πρώην πρωθυπουργό κ. Σημίτη, ο οποίος κατέστησε σαφές ότι μια αναδιάρθρωση δεν αίρει την ανάγκη προσαρμογής στους κανόνες για το δημόσιο χρέος και έλλειμμα, ούτε απαλλάσσει την Ελλάδα από το Μνημόνιο και τις υποχρεώσεις που ανέλαβε.
Για μια ευνοϊκή συμφωνία χρειαζόμαστε εθνική αξιοπιστία, που διαμορφώνεται από την τήρηση των δεσμεύσεων του Μνημονίου, που οικοδομεί κεφάλαιο καλής πίστης και παράγει διαπραγματευτική ισχύ. Οι εντυπώσεις μετράνε. Αλλο πράγμα μια αναδιάρθρωση που συμφωνείται, διότι παρά τις εργώδεις προσπάθειες του ελληνικού λαού το χρέος είναι αντικειμενικά αδύνατο να εξυπηρετηθεί. Και εντελώς διαφορετικό μια αναδιάρθρωση με την οποία οι πονηροί και φυγόπονοι Ελληνες, κουρασμένοι από έναν μόλις χρόνο λιτότητας, καταδολιεύουν τους πιστωτές για να την σκαπουλάρουν. Οι εταίροι δεν θα συναινούσαν σε κάτι που δεν θα μπορούσαν να υπερασπιστούν έναντι των ψηφοφόρων τους.
Και οι ξένοι κοιτούν την Ελλάδα και τι βλέπουν; Βλέπουν ευρείες μεταρρυθμίσεις να έχουν «καθήσει», μια ηρωική μείωση του δημόσιου ελλείμματος 5 μονάδες αλλά το κράτος να παραμένει ο μεγάλος ασθενής. Ακούν αποκρατικοποιήσεις που δεν γίνονται, και διακρίνουν κόπωση. Βλέπουν την Κοινοβουλευτική Ομάδα του ΠΑΣΟΚ να σπαράσσεται και τη Ν. Δ. να κατακεραυνώνει το Μνημόνιο, εμπεδώνοντας προς τα έξω την εικόνα ότι αυτή η χώρα είναι αδιόρθωτη, αδυνατεί να αλλάξει, αρνείται να κυβερνηθεί.
Για μια ακόμα φορά η πραγματικότητα είναι μπροστά μας, ωμή στην ειλικρίνειά της. Οποιαδήποτε αναδιάρθρωση θα ήταν ανώφελη χωρίς ταχύ μηδενισμό των πρωτογενών ελλειμμάτων, μεταρρύθμιση του κράτους και της οικονομίας. Χωρίς απτά αποτελέσματα, καμία ευνοϊκή συναίνεση εταίρων και πιστωτών δεν είναι δυνατή. Και καμία αναδιάρθρωση δεν θα σήμαινε εγκατάλειψη ενός μακρόχρονου προγράμματος σκληρής προσαρμογής.
Το χρέος διογκώθηκε από πολιτικούς που επέμεναν να κρύβουν την αλήθεια από ψηφοφόρους που προτιμούσαν να μην την ακούνε. Η κουβέντα της αναδιάρθρωσης τώρα παράγει το ίδιο εμπόριο ψευδών ελπίδων που πάντα μας βόλευε για να αποφεύγουμε τα δύσκολα. Μετά από δεκαετίες άρνησης του προβλήματος έχουμε επιτέλους την ευκαιρία να κοιταχτούμε στον καθρέφτη και να φτιάξουμε τα πράγματα σωστά. Να εξυγιάνουμε το κράτος, να κλείσουμε τις τρύπες, να θέσουμε βάσεις ανάπτυξης. Θα ήταν καταστροφή αν χάναμε κι αυτή την ευκαιρία περιμένοντας άβουλοι τον από μηχανής θεό να μας λυτρώσει από τα χρέη μας.





Τρίτη 19 Απριλίου 2011

Μετεξεταστέα η κυβέρνηση στον Ασωπό


Κυβέρνηση
Δεν εκτελεί, συντονίζει. Δεν επιχειρεί, χαράσσει πολιτικές. Δεν επιχορηγεί, επιβραβεύει ή διευκολύνει. Δεν τιμωρεί, διδάσκει. Δεν επιβάλλει, υποδεικνύει και διαβουλεύεται. Δεν υποκαθιστά, νομοθετεί.
Πόσοι τα γνωρίζουν, πόσοι τα αποδέχονται και πόσοι τα εφαρμόζουν αυτά μέσα στην ίδια την κυβέρνηση;
Η αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει» είναι γνωστή σε όλους, κοινά αποδεκτή, ενσωματωμένη στο κοινοτικό δίκαιο. Πως όμως και πόσο εφαρμόζεται στην ελληνική πραγματικότητα;  Ούτε η απλή αναφορά σε αυτή ούτε η επίκλησή της ως απειλή μπορεί να λύσει σημαντικά περιβαλλοντικά προβλήματα ούτε να αποτρέψει περιβαλλοντικά εγκλήματα.
Εδώ και χρόνια έχει διαπιστωθεί το τεράστιο θέμα της ρύπανσης στον Ασωπό. Χάρη στις άοκνες προσπάθειες μερικών ανθρώπων, έφτασε να είναι – έστω και σε επικοινωνιακό επίπεδο – το κορυφαίο περιβαλλοντικό πρόβλημα της Ελλάδας και η λύση του έγινε αντικείμενο με το οποίο ασχολήθηκε ένα ολόκληρο υπουργείο επί μακρόν.
Δυστυχώς για μερικούς πολιτικούς, κρίνονται εκ του αποτελέσματος και όχι με βάση τις προθέσεις τους (αν και για πολλών τις προθέσεις αμφιβάλλω). Έτσι, μπορεί όσοι το ανέδειξαν ή απέδειξαν το μέγεθός του με την συνδρομή των ελεγκτικών μηχανισμών, να έκαναν καλά τη δουλειά τους, στο «δια ταύτα» όμως το ΥΠΕΚΑ έμεινε μετεξεταστέο. Όπως έδειξε και το σημερινό ρεπορτάζ του ΣΚΑΙ και του Πορτοσάλτε, η ρύπανση εξακολουθεί να είναι παρούσα.
Θα είναι σίγουρα παρούσα όσο μερικοί επιμένουν με λογικές άλλων εποχών να λύσουν το πρόβλημα. Εξηγούμε: όσο οι βιομηχανίες βρίσκουν ανοιχτό πεδίο να παίξουν με Κεντρικές Μονάδες Επεξεργασίας  των λυμάτων ΤΟΥΣ, που θα κατασκευάσει το κράτος και θα λειτουργεί ο Δήμος, θα παίζουν γελώντας κάτω από τα μουστάκια τους (έχουν – δεν έχουν).  Δυστυχώς αυτό το παιχνίδι το παίζουν προς τέρψιν των ρυπαντών οι πάντες: Τοπική Αυτοδιοίκηση, ακτιβιστές και «ακτιβιστές», κυβερνητικοί παράγοντες.  Αντί να καλέσουν τις βιομηχανίες εντός 1 έτους να έχουν βρει τις τεχνικές λύσεις στα προβλήματά ΤΟΥΣ και να τις έχουν εφαρμόσει, αντί να ορίσουν συγκεκριμένες μεθόδους μέτρησης των ρυπαντικών φορτίων στην έξοδο ΚΆΘΕ βιομηχανίας, αντί να εκσυγχρονίσουν τη νομοθεσία περί προστίμων, αντί να στελεχώσουν τους ελεγκτικούς μηχανισμούς και με νομικούς, αντί να επιστρατεύσουν την κοινωνία στην περιφρούρηση, μερικοί αναλώθηκαν στο πόσο μεγάλη και πόσο κεντρική θα είναι η μονάδα επεξεργασίας των λυμάτων των ρυπαντών!! Αναλώθηκαν σε συζητήσεις περί του ποσοτικού προσδιορισμού της ποσότητας του εξασθενούς που πέφτει στο ποτάμι ή στο έδαφος και υπέδαφος. Ο πλήρης παραλογισμός! Ψευδοεπιστημοσύνη και αναποτελεσματικότητα σε τέτοιο βαθμό που να υποπτεύομαι άλλα κίνητρα.
Δυστυχώς, μια Μαργαρίτα δεν φέρνει την Άνοιξη.
Έχω γνωρίσει κυβερνητικούς  που μπορούν να μιλούν επί ώρες και να μη λένε τίποτα.  Το ίδιο ακριβώς κάνουν και στην κυβερνητική τους θητεία: επαγγελματίες μπιζιμπόντιδες και καθ’ έξιν συσκεψάκηδες με αποτέλεσμα νούλα, μηδέν, ζερό, τίποτα. Αυτού του είδους οι άνθρωποι αδυνατούν να πάρουν έστω και μια απόφαση πόσο μάλλον να είναι σωστή (αν ποτέ την πάρουν).
Ελπίζω ως το επόμενο επετειακό ρεπορτάζ του ΣΚΑΙ να έχουν αποφασίσει ποια περιεκτικότητα εξασθενούς είναι αποδεκτή. Ως τότε ΟΛΟΙ οι άλλοι ρύποι θα φτάνουν στο ποτάμι, στη γη, στα λαχανικά, στη θάλασσα ενώ ΟΛΟΙ οι εκεί ανευθυνουπεύθυνοι θα κάνουν τον τροχονόμο. 
Αιδώς!

Δευτέρα 18 Απριλίου 2011

Η Τίνα, ο Ανδρέας και τα Νερά


Τα έργα εκτροπής του Αχελώου

Τον Νοέμβριο του 2009 έγραφα σε αυτό εδώ το Blog σχετικά με τα νερά υπερασπιζόμενος την, φρέσκια τότε, Υπουργό Περιβάλλοντος :  «Το «νέο στοιχείο» που πυροδότησε αυτές τις συζητήσεις ήταν η αναφορά της υπουργού Περιβάλλοντος στα Διαχειριστικά Σχέδια Υδατικών Πόρων των Υδατικών Διαμερισμάτων της χώρας.  Πόσο «νέο» είναι όμως αυτό το στοιχείο και πόσο σημαντικό ώστε να η επίκλησή του να μπορεί από μόνη της να ξεσηκώσει σχεδόν το σύνολο των Θεσσαλών πολιτικών και αγροτοσυνδικαλιστών εναντίον της κυρίας Μπιρμπίλη;» και κατέληγα «Θεωρώ λοιπόν άδικη την επίθεση που δέχτηκε η υπουργός περιβάλλοντος από μεγάλη μερίδα Θεσσαλών παραγόντων. Το δυσάρεστο μεν αλλά αυτονόητο είπε. Την κυρία υπουργό θα έχουμε πολλές ευκαιρίες να την κρίνουμε. Ας το κάνουμε επί πραγματικών δεδομένων.»
Επί πραγματικών δεδομένων λοιπόν. Την εποχή εκείνη με θέρμη υποστήριζα, πιστεύοντας όσα σε ιδιωτικές συζητήσεις μου με ανώτατα πολιτικά στελέχη που είχαν την πλέον άμεση σχέση με το αντικείμενο της διαχείρισης των νερών είχα ακούσει, ότι δηλαδή, σε ένα χρόνο θα είχαμε έτοιμα σχέδια και θα γνωρίζαμε τη λύση του υδατικού προβλήματος της Θεσσαλικής πεδιάδας. Χρειάστηκαν ωστόσο έξι και πλέον μήνες ώσπου  το ΥΠΕΚΑ να προκηρύξει το διαχειριστικό σχέδιο της λεκάνης απορροής της Θεσσαλίας και θα χρειαστεί τουλάχιστον ένας χρόνος ακόμη μέχρι να ολοκληρωθεί. Εν τω μεταξύ, η Ελλάδα θα βρεθεί για μια ακόμη φορά αντιμέτωπη με την Ευρωπαϊκή δικαιοσύνη καθώς  παραπέμφθηκε μαζί με το Βέλγιο, την Δανία και την Πορτογαλία για το γεγονός ότι δεν έχουν καταθέσει ακόμα διαχειριστικά σχέδια. Η καταδίκη της χώρας είναι βέβαιη διότι ακόμα κι αν υποθέσουμε ότι η διαδικασία εκπόνησης των σχεδίων για την Θεσσαλία και την Δυτική Ελλάδα προχωρά, για τις υπόλοιπες λεκάνες απορροής βρίσκεται πολύ πίσω.
Μπορεί να είναι γεγονός ότι χώρες με μεγάλη ακτογραμμή και μικρή ή μικρού βάθους ηπειρωτική έκταση ή νησιωτικές χώρες σαν την Ελλάδα, είναι δύσκολο να διαχειριστούν τα νερά τους αποκλειστικά ανά λεκάνη απορροής αλλά αυτό δεν αφορά τους νομικούς κύκλους της Ευρώπης ούτε μπορεί να σταθεί σαν δικαιολογία για την μη εκπόνηση των υπόλοιπων διαχειριστικών σχεδίων. Η χάραξη υπερασπιστικής γραμμής θα είναι δύσκολη και το υψηλό πρόστιμο πρέπει να θεωρείται δεδομένο για μια ακόμη φορά.
Όμως πραγματικά ελπίζει το ΥΠΕΚΑ και η Ειδική Γραμματεία Υδάτων ότι τα διαχειριστικά σχέδια θα είναι έτοιμα στις αρχές του 2012; Την στιγμή που καν δεν άρχισε η εξαμηνιαία δημόσια διαβούλευση επί των προσχεδίων, πολύ φοβούμαι ότι ίσως χρειαστεί να κάνουμε υπομονή ως τις αρχές του 2013 προκειμένου να δούμε ολοκληρωμένα σχέδια. Εκτός αν στο ΥΠΕΚΑ και την ΕΓΥ πιστεύουν ότι μπορούν να ρισκάρουν μια ημιτελή και ημιπαράνομη διαδικασία δημόσιας διαβούλευσης. Σε μια τέτοια περίπτωση, κάποιος θα πρέπει να τους υπενθυμίσει ότι όποιο κι αν είναι το πόρισμα των σχεδίων θα βρεθεί ένας Θεσσαλός ή ένας Αιτωλοακαρνάνας που θα "ξεψαχνίσει" κάθε τυπική λεπτομέρεια της διαδικασίας με στόχο την αμφισβήτηση της νομιμότητας των σχεδίων και σκοπό την αποτροπή ή την εκτέλεση της εκτροπής του Αχελώου. Το πρόβλημα απαιτούσε από την αρχή ωριμότητα, γνώση των διαδικασιών πολιτικό κριτήριο και ετοιμότητα. Κανείς εκ των δύο συναρμόδιων (υπουργός και ειδκός γραμματέας) δεν διέθετε τίποτα από όλα αυτά. Έχουν σήμερα την πολιτική ωριμότητα να πράξουν τα ανάλογα ώστε να επιταχυνθεί η διαδικασία; Ειλικρινά, δεν είμαι (πλέον) καθόλου βέβαιος. Η μέχρι σήμερα πολιτεία τους μάλλον με απογοητεύει. Το ίδιο με απογοητεύει και η ηγεσία των περιφερειακών διευθύνσεων υδατικών πόρων.

Δευτέρα 11 Απριλίου 2011

Απριλιάτικα Σχόλια

Ο πρόεδρος της Πανικαλάνδης δήλωσε από την Ζορονίκη, αμέσως μετά την αυτοανακήρυξη του σε «μάρτυρα» ότι ο ίδιος δεν χαρίζει πρόστιμα αλλά κάνει αγαθοεργίες κι έκλεισε μ΄ενα εθνικό τσάμικο περί Μακεδονίας μη ξεχνώντας να γλείψει πασόκους και νεοδημοκράτες πλέκοντας το εγκώμιο των εθνικών μας ηγετών (Κώστα και Ανδρέα - με αυτή τη σειρά).  Δεν φταίει αυτός αλλά οι Πανικαλανδίτες που τον ψηφίζουν κι ύστερα μυξοκλαίνε ότι τους φταίει το κράτος των Αθηνών. Τι μας λες βρε Ξανθόπουλε Νο 2; Ο νόμος είναι άδικος και αποφάσισες να τον σιάξεις;  Να πας στη Νομική να μάθεις λεπτομέρειες τώρα που θα 'χεις καιρό. Έμαθα ότι όρισε και διάδοχο ο Ζορό ο 1ος. Τον αδερφό του. Γιατί; Επειδή η κόρη του είναι ανήλικη; Ο Διονύσιος είναι αντιβασιλεύς σαν να λέμε; Τι να λέμε δηλαδή αφού είπαμε. Δεν φταίει αυτός αλλά αυτοί που τον ψηφίζουν.

Και η Πορτογαλία στον μηχανισμό στήριξης. Κάποιος να ειδοποιήσει τον Θαπατέρο ότι αν ακούσει χτύπο στην πόρτα του δεν θα είναι ο γαλατάς. Η Ευρώπη αρχίζει να συνειδητοποιεί ότι η κρίση προέρχεται και κατευθύνεται από το άρρωστο  παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα. Οι εξελίξεις και τα δραματικά γεγονότα και της κρίσης των τραπεζών του 2008 αλλά και της δημοσιονομικής του 2010, οφείλονται σε στρεβλώσεις και αδυναμίες του καπιταλισμού και όχι της αγοράς, στην ασφυξία στον ανταγωνισμό που προκαλεί η τζογαδόρικη «αγορά» των ρίσκων που στρέφει τα κεφάλαια, όχι στις αναπτυξιακές επενδύσεις αλλά στα μη παραγωγικά στοιχήματα. Δυστυχώς, παρά τις – δειλές είναι η αλήθεια – επισημάνσεις τόσο από κύκλους της σοσιαλδημοκρατίας όσο και, κυρίως, των φιλελευθέρων, η συντηρητική τραπεζοδίαιτη πλειοψηφία των λαικοδεξιών ή συντηρητικών κυβερνήσεων αρνείται την οποιαδήποτε συζήτηση, πόσο μάλλον την σύγκρουση με τις συγκεκριμένες λογικές και πρακτικές.


Το μεσημέρι της Κυριακής μας βρήκε στο Μήλεσι, ένα μικρό χωριουδάκι στα βόρεια της Αττικής, ανάμεσα στη Μαλακάσα και τον Ωρωπό.  Ένα «μπαλκόνι» με θέα στον κάμπο του Ωρωπού και τον Ευβοϊκό που αναδεικνύει και αναδεικνύεται από την Άνοιξη που είναι πανταχού παρούσα. Χάρμα αισθήσεων! Οι διαδρομές ανάμεσα σε Μαλακάσα, Μήλεσι, Νέα Πολιτεία μια αποκάλυψη. Κατάφυτες πλαγιές με πεύκα, καταπράσινα λιβάδια ολοκέντητα με παπαρούνες, χαμομηλάκια, μαργαρίτες και λογιών αγριολούλουδα κίτρινα, μοβ, ροζ, μπλε. Ύστερα καφεδάκι στους Αγίους Αποστόλους. Η νύχτα μας βρήκε στα υψώματα του Καλάμου. Επανεπιβεβαίωσα το γεγονός ότι αν υπάρχουν τόποι με περίσσεια θετικής ενέργειας, η Αττική ανήκει σε αυτούς. Η Μαγεία κρύβεται σε κάθε στροφή του δρόμου, σε κάθε βλέμμα που αφήνεται να ατενίσει στον ορίζοντα, σε κάθε βράχο που υψώνεται, σε κάθε δέντρο που απλώνει ρίζα στο ιερό χώμα. 

Τρίτη 5 Απριλίου 2011

Οι καλές προθέσεις


Πήρα πρόσφατα ένα μέιλ που με προέτρεπε μέσα από μια ακαλαίσθητη παρουσίαση να αγοράζω ελληνικά προϊόντα.  Σέβομαι την καλή πρόθεση του συντάκτη της συγκεκριμένης παρουσίασης όμως ο κόσμος έχει καταστραφεί από ανθρώπους που έχουν καλές προθέσεις. Γιατί δεν αρκούν. Αντίθετα, όταν δεν συνοδεύονται από γνώση του αντικειμένου με το οποίο ασχολούνται, περισσότερο είναι πιθανό να βλάψουν όχι μόνο το σκοπό που υποτίθεται ότι υπηρετούν αλλά και ανθρώπους γύρω τους.
Η παρουσίαση του ανώνυμου συντάκτη, μας πληροφορεί – ορθώς – ότι η αύξηση της κατανάλωσης ντόπιων προϊόντων θα συμβάλει στην μείωση της ανεργίας.  Να διορθώσω λέγοντας ότι η αύξηση της παραγωγής και η μείωση των εισαγωγών θα βοηθήσουν την εθνική μας προσπάθεια εξόδου από την κρίση και έμμεσα στην αντιμετώπιση της ανεργίας;  Δεν νομίζω ότι υπάρχει λόγος. Το κακό αρχίζει όταν ο καλών προθέσεων άγνωστος συντάκτης αποφασίζει να μπει σε πιο πρακτικά και  ...επώνυμα πράγματα. Γράφει κάπου:
«.. Και όλα αυτά επειδή αγοράζατε μακαρόνια Μisko, η Μελισσα, και όχι μακαρόνια Barilla ή  μακαρόνια Lidl. Τυχαίο???? Δεν νομίζω!!!»
Είναι φανερό ότι αγνοεί το γεγονός ότι από το 1991 η βιομηχανία ζυμαρικών MISKO ανήκει στον όμιλο Barilla.
Σε άλλο σημείο της παρουσίασης αναφέρει (διατηρώ  την ορθογραφία):
«Αντί μπύρες,Carlsverk, Bud, stella artois υπάρχουν οι Mythos Βεργίνα. Fix. Alfa»
Προφανώς ο συμπαθής ανώνυμος γράφοντας Carlsverk εννοεί την μπίρα Carlsberg. Αγνοεί, πάλι, ο συμπαθής ότι από το 2008 η Carlsberg έχει εξαγοράσει το 100 % της μπίρας Mythos. Αγνοεί επίσης ότι η Alfa είναι εμπορικό σήμα της Αθηναϊκής  Ζυθοποιίας η οποία είναι σε ποσοστό 100% θυγατρική της Heineken Ολλανδίας.
Συνεχίζει βέβαια ακάθεκτος ο καλών προθέσεων:
«Αντί οδοντόκρεμες Colgate, Aim υπάρχουν kolynos, aquafresh,oulodent»
Εδώ, μάλλον η κατάληξη –ος τον μπέρδεψε: η οδοντόκρεμα Kolynos  δεν κατασκευάζεται από την οικογένεια Κολυνού με έδρα το Κολοκοτρωνήτσι αλλά είναι μια παλιά, αμερικάνικη φίρμα που από το 1995 ανήκει στην Colgate-Palmolive όπως και η Oulodent!!! Τέλος, η Aquafresh ανήκει στην GlaxoSmithKline.
Βέβαια, υπάρχει και η προτροπή να ελέγχεται το barcode πριν αγοράσετε τα προϊόντα. Όσα αρχίζουν, λέει, από 520 είναι ελληνικά. Μέγας μύθος!!
Ας πάμε τώρα στην ουσία του πράγματος.
Ναι, η ελληνική οικονομία έχει ανάγκη την αύξηση της παραγωγικότητας αλλά και της ανταγωνιστικότητας των ελληνικών βιομηχανιών και των ελληνικών προϊόντων. Αυτό όμως δεν το πετυχαίνει κανείς με το μποϊκοτάζ των προϊόντων που έρχονται από άλλες χώρες γενικά και αόριστα.  Γιατί μπορεί π.χ. το Νουνού να είναι Ολλανδικό ή το Βλάχας να ανήκει στη Nestle αλλά και οι δυο βιομηχανίες έχουν προχωρήσει σε επενδύσεις και παραγωγή στην Ελλάδα. Από την άλλη, πολλά ελληνικά brandnames έχουν πωληθεί σε πολυεθνικές εταιρείες ή έχουν τα εργοστάσια παραγωγής τους εκτός Ελλάδας.
Όσοι με ευκολία καλούν τον κόσμο να καταναλώνει γενικώς και αορίστως ελληνικά αναψυκτικά, για παράδειγμα, καταδικάζουν σε κλείσιμο αμιγώς ελληνικές βιομηχανίες που δουλεύουν «φασόν» ξένα brandnames.
Δυστυχώς, ακόμα και στο χώρο του καταναλωτικού κινήματος, την έλλειψη σοβαρότητας καλύπτει ο κάθε ημιμαθής που μπορεί να έχει καλές προθέσεις αλλά οι πράξεις του μπορεί να έχουν καταστροφικές συνέπειες. Θυμάμαι την προσπάθεια μιας παρέας πριν ένα χρόνο περίπου για σοβαρό καταναλωτικό κίνημα με έμφαση στην προώθηση ελληνικών, φθηνών και ποιοτικών προϊόντων και υπηρεσιών χωρίς μποϊκοτάζ, εθνικιστικές υστερίες, σημαίες, τύμπανα και παρελάσεις. Δυστυχώς η συμμετοχή του κόσμου ήταν μηδαμινή και δυστυχώς η εθνική ασθένεια της αριστερής θεωρητικολογίας και πολυλογία; έπνιξε την πρωτοβουλία. Έχει κανείς όρεξη να το προσπαθήσουμε ξανά ή θα αφήσουμε το γήπεδο σε μέτριους ανθρώπους καλών προθέσεων; Το κάναμε με την πολιτική και βλέπετε τα αποτελέσματα. Θα το κάνουμε και με τα κοινωνικά κινήματα; 

Δευτέρα 4 Απριλίου 2011

Κυβέρνηση σε κρίση, χώρα σε ασφυξία;


Παρήλθε το 18μηνο από τις προηγούμενες εκλογές και κάποιοι βουλευτές ή και υπουργοί άρχισαν ξαφνικά να νοιώθουν περισσότερο σίγουροι χωρίς την δαμόκλειο σπάθη της λίστας να κρέμεται πάνω από την εκλογή τους. Δεν παρατηρήσατε την αλλαγή στην συμπεριφορά ορισμένων; Δεν ανιχνεύσατε μια δόση αλαζονείας στη στάση τους απέναντι στα προβλήματα του τόπου που ξαφνικά μετατράπηκαν σε «προβλήματα της κυβέρνησης»;
«Ξέρεις πόσους σταυρούς κουβαλάω εγώ;»  λένε υπερήφανα κάποιοι και δεν εννοούν φυσικά μαρτυρίου αλλά αυτούς που αφειδώς τους χαρίζει η εκλογική τους πελατεία. Το μόνο που φοβούνται πια είναι ο ανασχηματισμός , γι αυτό γινόμαστε μάρτυρες σε περίτεχνα ακροβατικά ανάμεσα στο λαϊκισμό και την άτεγκτη γλώσσα περί νομιμότητας και σκληρής αλήθειας που πρέπει να ειπωθεί στο λαό.  Κορυφαίοι σε αυτό οι πρώτοι σε σταυρούς στις μεγάλες περιφέρειες. Μέγας Διδάσκαλος ο κ. Λοβέρδος ο οποίος κινείται με την μαεστρία ενός Μαραντόνα ανάμεσα στον λαϊκισμό και την κυβερνητική νομιμότητα. Θυμηθείτε τις διάφορες ντρίμπλες του στην «επιτυχή εφαρμογή» του αντικαπνιστικού νόμου.  Τη μια προαναγγέλλει αλλαγές στο νόμο, την επόμενη κι αφού ο πρωθυπουργός τον ψιλοέκραξε, μιλά για αυστηρότητα στην εφαρμογή, ύστερα «διαρρέουν» (;;;) πληροφορίες περί παταγώδους αποτυχίας εφαρμογής του νόμου και ξανά ο Ανδρέας δηλώνει έτοιμος να σβήσει τις γόπες. Έλεος...
Μου έλεγε αγαπημένο μου πρόσωπο πρόσφατα ότι το πρόβλημα της κυβέρνησης είναι η έλλειψη συντονισμού και εξέφραζε την απορία του γιατί ο πρωθυπουργός δεν το λύνει. Τελικά συμφώνησε μαζί μου ότι το πρόβλημα είναι βαθύτερο και πάει πολύ πιο πίσω στο χρόνο και πιο βαθιά στις ρίζες του πολιτικού μας συστήματος. Δεν είναι ο συντονισμός που λείπει...
Σήμερα υπάρχουν υπουργοί στην κυβέρνηση με εντελώς διαφορετική θεώρηση των πολιτικών πραγμάτων από αυτή του πρωθυπουργού. Εντελώς διαφορετική φιλοσοφία. Διαφορετικό τρόπο ανάλυσης των προβλημάτων και διαφορετική άποψη για την πορεία προς τις λύσεις και τους στόχους που πρέπει να επιτευχθούν. Σήμερα υπουργοί μοιάζουν να ανήκουν σε άλλο πολιτικό φορέα, όχι απλά να έχουν διαφορετικές προσεγγίσεις. Το πρόβλημα είναι λοιπόν η έλλειψη ομοιογένειας.
Το ΠΑΣΟΚ υπήρξε πολυσυλλεκτικό κόμμα αλλά πάντα είχε κάτι που έδενε μεταξύ τους τα μέλη και στελέχη του. Σήμερα, το σκηνικό θυμίζει συγγενείς που στέκονται όλοι μαζί πάνω από έναν ετοιμοθάνατο για να είναι κοντά ότι θα ξεκινήσει το πλιάτσικο της περιουσίας του μέλλοντα μακαρίτη. Αριστεριστές, τροτσκιστές, αριστεροτραφείς, σοσιαλθολούρες, κρυφοκουκουέδες, σοσιαλδημοκράτες, υπερπατριώτες, αριστεροί ελληναράδες, κεντρώοι, φιλελεύθεροι, απατημένοι δεξιοί, σοσιαλφασίστες νοιώθουν ότι δεν υπάρχει τίποτα να τους ενώνει αλλά φοβούνται και την παροιμιώδη δυνατότητα αυτού του κόμματος να αναγεννάται. Αν καταλάβουν ότι δεν υπάρχει ελπίδα, θα ξεσκιστούν μεταξύ τους. Το καμπανάκι από την τρόικα περιμένουν.
Δυστυχώς, αυτή η εικόνα που τόσο δραματικά παρουσιάζω εδώ αντικατοπτρίζει εν πολλοίς και την εικόνα της κυβέρνησης της ίδιας. Δυστυχώς επίσης, ο πρωθυπουργός έχει ελάχιστες επιλογές σε έναν  μελλοντικό ανασχηματισμό, ο οποίος θα έρθει τη στιγμή που ο Γιώργος Παπανδρέου ανακαλύψει ότι δεν έχει άλλο τρόπο να επιτύχει μια μικρή αναπήδηση των δημοσκοπικών ποσοστών προς τα επάνω. Δεν γνωρίζω, ούτε καν ο ίδιος το ξέρει, αν έχει ανθρώπους στους οποίους μπορεί να βασιστεί, από τη στιγμή μάλιστα που μερικές από τις προσωπικές του επιλογές δεν του «βγήκαν».  Το κακό είναι ότι πολλές  - άκρως απαραίτητες - διαρθρωτικές αλλαγές δεν έγιναν ενώ άλλες κινδυνεύουν να ακυρωθούν. Το επίσης κακό είναι ότι είναι ορατός ο κίνδυνος της αποτυχίας σκληρών και αντιλαϊκών μέτρων όχι απαραίτητα επειδή τα μέτρα αυτά καθ’ εαυτά ήταν στη λάθος κατεύθυνση – αν και πολλά όντως ήταν – αλλά επειδή η κυβέρνηση ολιγώρησε και ολιγωρεί στην υιοθέτηση άλλων. Αν αυτό είναι το κακό, το δυστύχημα είναι ότι το πολιτικό σκηνικό έτσι όπως διαμορφώνεται δεν εγγυάται ότι θα βρεθεί σύντομα λύση για τη χώρα. Εκτός εάν οι πολυπόθητες υπερβάσεις στο πολιτικό σκηνικό επιταχυνθούν από τις επερχόμενες εξελίξεις.
Παρ’ όλα τα παραπάνω, εξακολουθώ να είμαι αισιόδοξος. Πιστεύω ότι η ελληνική κοινωνία κρύβει δυναμισμό και δυναμική που θα απελευθερωθούν από ανάγκη την στιγμή που η απογοήτευση και η οργή κοπάσουν. Πιστεύω ότι η υγιής αλληλεγγύη χωρίς τις φιλοσοφικές στρεβλώσεις και τις πολιτικές αγκυλώσεις της επώδυνης μετεμφυλιακής και μεταδικτατορικής περιόδου θα επικρατήσει επειδή είναι σύμφωνη με την ιδιοσυγκρασία του Έλληνα. Πιστεύω ότι θα βρεθούν εκείνες οι δυνάμεις που θα απομονώσουν ιδεολογικά την ψευδοπροοδευτική θεώρηση που ανέδειξε τις πλέον αντιφατικές προσωπικότητες σε κορυφαίους πολιτικούς παράγοντες.  Αν βέβαια δεν μας καταβάλλει ο πανικός...

Παρασκευή 1 Απριλίου 2011

Κάρλα: η λίμνη που πέθανε πριν γεννηθεί;


Πίστευα ότι όσοι πρωτοδιοίκησαν τον Φορέα Διαχείρισης Κάρλας, πρέπει να ένοιωσαν δέος. Το είδος του δέους που θα ένοιωθε ένας πολεοδόμος αν του έλεγαν «ιδού ο χώρος σου, να οι άδειες και τα χρήματα, φτιάξε μια πόλη».
«Φτιάξτε μια λίμνη» λοιπόν.
Πρώτα οι μελέτες, ύστερα τα σχέδια, μετά τα βαριά χωματουργικά μηχανήματα και τέλος ο ηλεκτρομηχανολογικός εξοπλισμός. Πήρε βέβαια πολύ χρόνο αλλά αυτό δεν ήταν κάτι ξένο για την ελληνική πραγματικότητα. Το έργο τέλειωσε και ήταν έτοιμο να δεχτεί το νερό.  Τότε άρχισαν να γίνονται γνωστές «μικρές αστοχίες» στο σχεδιασμό και την εκτέλεση του έργου που προκαλούσαν πονοκέφαλο στους πολύχρωμους «αρμόδιους» που στριμώχνονται στα εγκαίνια και εξαφανίζονται στα προβλήματα. Τότε βρήκαν ευκαιρία και όλοι οι επιτήδιοι που πολιτεύονται στην περιοχή να πιάσουν στασίδι κοντά στο έργο ώστε να «βαφτίσουν» στο πολύτιμο νερό την ψηφοσυλλεκτική τους μηχανή. Και να σχέδια για κωπηλατοδρόμια, έλεγχο των αρδεύσεων,  υδρομάστευση. Απ’ όλα είχε ο μπαξές και όλα θέλησαν να τα φορτώσουν σε εναν αγέννητο κόκκορα που θα ερχόταν όμως με ...χρυσά αυγά από την Κουτοφραγκία. 
Το όνομα του κόκκορα που γεννά αυγά; «Φορέας Διαχείρισης».  Οι φορείς διαχείρισης προστατευόμενων περιοχών, διαχειρίζονται μεγάλες ποσότητες κοινοτικού χρήματος. Κάποιοι σκέφθηκαν: Τι πα να πει προστατευόμενη περιοχή; Θα βάλουμε στο Δ.Σ. όλο μας το σινάφι και θα κάνουμε πάρτι! Επί δυο χρόνια λοιπόν κάποιοι προσπαθούν να κάνουν το φορέα κάτι που δεν ειναι: αποφασιστικό όργανο διαχείρισης υδάτων και έργων. Παραβλέπουν πλήρως ότι ο φορέας έχει σαν σκοπό και στόχο τη διαχείριση και διατήρηση της βιοπποικιλότητας και μόνο αυτό. Προσπαθούν μερικοί να φορτώσουν στο νεοσύστατο τις δικές τους αρμοδιότητες και ευθύνες (τέως Νομαρχίακες και Περιφερειακές υπηρεσίες) άλλοι να αρμέξουν τις χρηαμτοδοτήσεις για να εξυπηρετήσουν την εκλογική τους πελατεία (Δήμαρχοι, Νομάρχες και λοιποί)
Λένε ότι η δικαιοσύνη αποδίδεται ταχύτερα όταν το αμάρτημα που διαπράτει κανείς ειναι η απληστία. Στην περίπτωση της Κάρλας φαίνεται να επαληθεύεται αυτη η άποψη. Δεν πέρασε ούτε χρόνος  από τη στιγμή που στη λίμνη άρχισε να μπαίνει το πρώτο νερό, παρά τις επισημάνσεις για την ποιότητα, και είχαμε ήδη δυο επεισόδια με νεκρά ψάρια.
Αρκεί μια μακροσκοπική εξέταση του νερού για να καταλάβει κανείς ότι αυτός ο υδάτινος όγκος ορίζει μια υποβαθμισμένη οικολογικά περιοχή και όχι έναν υπό σύσταση υδροβιότοπο. Την εκτίμηση αυτή αναμένεται να επιβεβαιώσουν, δυστυχώς, και οι εργαστηριακές μετρήσεις.
Τι πρέπει να γίνει ώστε η κατάσταση να αλλάξει;
1.       Έκδοση του προεδρικού διατάγματος λειτουργίας  του φορέα με αποκλειστική αρμοδιότητα την προστασία της πανίδας, της χλωρίδας και της βιοποικιλότητας της περοχής.
2.       Εκπόνηση από τον φορέα ενός σχεδίου συγκεκριμένων μέτρων με πολύ σφιχτό χρονοδιάγραμμα ώστε να επιτευχθεί η υγιής λειτουργία της λίμνης
3.       Υπογραφή ενός μνημονίου συνεργασίας ανάμεσα στον Φορέα από τη μια, και των ΟΤΑ από την άλλη με βάση το οποίο οι γνωμοδοτήσεις του φορέα θα γίνονται δεκτές άμεσα και θα απορρίπτονται μόνο με αυξημένη πλειοψηφία και επαρκή αιτιολόγηση.
4.       Ανάπτυξη  ενός δικτύου μετρήσεων συγκεκριμένων παραμέτρων στα όρια της περιοχής δικαοδοσίας του φορέα και άμεση δημοσιοποίηση των αποτελεσμάτων των μετρήσεων με ανάρτησή τους στην ιστοσελίδα του φορέα.
5.       Δημοσιοποίηση των αποτελεσμάτων των μετρήσεων που διενεργεί ο οποιοσδήποτε φορέας στην περιοχή και σχετίζονται με ποιοτικά χαρακτηριστικά των νερών που φτάνουν άμεσα ή έμμεσα στην λίμνη.
6.       Σχεδιασμός ενός προγράμματος μείωσης της χρήσης φωσφορικών λιπασμάτων στην περιοχή ή, αν αυτό κρίνεται αναγκαίο, εγκατάσταση μονάδας επμάκρυνσης του φωσφορου από τα νερά που διοχετεύονται στη λίμνη.
7.       Σχεδιασμός ενός προγράμματος ολοκληρωμένης διαχείρισης φυτοφαρμάκων από την αγορά της συσκευασίας ως την απόρριψή της.
8.       Μνημόνιο συνεργασίας ανάμεσα στον φορέα και τους αρμόδιους για την άρδευση φορείς καθώς και εκπροσώπους των αγροτών.
9.       Μόνιμη κοινή επιτροπή Φορέα – τοπικών συλλόγων με στόχο την προστασία της λίμνης.
10.   Ευρεση τρόπων αυτοχρηματοδότησης του φορέα.
Στο τελευατίο Δ.Σ. στο οποίο συμμετείχα και δήλωσα την παραίτησή μου, είχα πει ότι ο φορέας ειναι καταδικασμένος να αποτύχει αν δεν καταφέρει να εμπλέξει την τοπική κοινωνία στη διαδικασία λειτουργίας της λίμνης. Αν οι κάτοικοι δεν νοιώσουν δική τους τη λίμνη, αυτη θα καταντήσει προέκταση του Πηνειού και ο Πηνειός ειναι ένας επιμήκης βόθρος. Η λίμνη χρειάζεται μια εμπνευσμένη διοίκηση, μακριά από τις λογικές που έφτασαν τη χώρα εδω που βρίσκεται σήμερα. Δεν υπάρχει ούτε θέση ούτε χρόνος για στρογγυλέματα. Είμαι σίγουρος ότι η πρόεδρος του φορέα θέλει να επιτύχει. Ας τη βοηθήσουν όσοι μπορούν.