Δεν δημιούργησε ο ΣΥΡΙΖΑ τα σημερινά αδιέξοδα

Δεν φταίει ο ΣΥΡΙΖΑ για τα σημερινά αδιέξοδα – αν υπάρχουν τέτοια. Ο ΣΥΡΙΖΑ κι ο Αλέξης – ειδικά αυτός - κάνουν καλά τη δουλειά τους.

Τι βιώνουμε αλήθεια σήμερα;

Υπάρχει μια βάση επί της οποίας επικάθησε η οικονομική κρίση. Μια βάση που ήταν παρούσα επί πολλές δεκαετίες και η οποία δημιουργήθηκε απλώθηκε και εδραιώθηκε αργά και σταθερά έτσι ώστε όταν έγινε αντιληπτή ήταν ήδη καθεστώς. Τα χαρακτηριστικά αυτής της βάσης είναι πολιτικά και κοινωνικά. Διαπερνούν όλη την κοινωνία οριζόντια και κάθετα  ανεξάρτητα από οικονομική κατάσταση, εκπαίδευση, τόπο κατοικίας. Έχουν να κάνουν με την κουλτούρα, την κοινωνική ηθική, την πολιτική ηθική, την φιλοσοφία ζωής. Αυτή η βάση είναι άρρωστη με συνέπεια όλο το οικοδόμημα που λέγεται Ελλάδα να νοσεί από τη ρίζα του. Δεν είναι εύκολο να δεις την νόσο αλλά όλοι γνωρίζουν τα συμπτώματά της: λοβιτούρα, λαμογιά, μαγκιά, επιχορήγηση, αρπαχτή, κολλητός, μέσο, συναλλαγή, διαπλοκή, μίζα, πάμπερς, δωράκι, μετάθεση, διορισμός, κόμμα, κομματική αλληλεγγύη, εξυπηρέτηση, κομματική οργάνωση, συνδικαλισμός, συνεταιρισμός, κεκτημένα, απεργία, κατάληψη, εξέγερση, αποκλεισμός, κραυγές, λεφτά (των άλλων) και άλλα πολλά.

Επί αυτής της βάσης οποιαδήποτε κρίση μπορούσε εύκολα να μετατραπεί σε μείζονα. Δεν χρειαζόταν να είναι κανείς Κάλχας για να το καταλάβει. Όπως, έπρεπε να είναι πολύ ανόητος όποιος θεωρούσε ότι κάθε κρίση μπορεί να ξεπεραστεί παραβλέποντας τη βάση πάνω στην οποία θα ενέσκηπτε.

Οι κυβερνήσεις Σημίτη, πράττοντας εθνικά σωστά επέλεξαν να φέρουν την Ελλάδα στον σκληρό πυρήνα της Ευρωπαϊκής Ένωσης με την ένταξη στην Ευρωζώνη και, μαζί με την ένταξη της Κύπρου αλλά και τις προσπάθειες για ένταξη στην ΕΕ της Τουρκίας, να επιχειρήσουν να λύσουν δια παντός ένα από τα πλέον δισεπίλυτα διακρατικά προβλήματα. Δυστυχώς, για πολλούς λόγους, δεν το κατάφεραν. Εγκατέλειψαν επίσης την οικονομία, αμέσως μετά την ένταξη στην ευρωζώνη, στα χέρια των κομματικά σκληρών και των φίλα προσκείμενων συνδικαλιστών με αποτέλεσμα τον σταδιακό εκτροχιασμό των δεικτών. Το εύκολο χρήμα δηλητηρίασε την οικονομική και κοινωνική ζωή και προκάλεσε μια πλασματική αίσθηση πλούτου σχεδόν στο σύνολο του πληθυσμού.  

Οι κυβερνήσεις Καραμανλή – ειδικά η μικρής διάρκειας δεύτερη - αντί να συμμαζέψουν το ξεχείλωμα το μετέτρεψαν σε σπορ. Επί των ημερών του «μικρού» η κρίση χρέους από σενάριο μετατράπηκε στην πιθανότερη εξέλιξη. Τον τελευταίο χρόνο διακυβέρνησης της χώρας από τη ΝΔ, όταν πολλοί πλέον μιλούσαν για προσφυγή στο ΔΝΤ, εντός και εκτός Ελλάδας, οι υπουργοί επιδόθηκαν σε ένα όργιο παροχών που εκτόξευσε το χρέος σε δυσθεώρητα ύψη και έφερε την κρίση επί των πυλών.

Η κυβερνήσεις του ΠΑΣΟΚ ήρθαν να διαχειριστούν την κρίση. Το έκαναν όμως τελείως λάθος. Από τους πρώτους μήνες άσκησης πολιτικής γίναμε μάρτυρες υπουργών διαφορετικής ταχύτητας και διαφορετικής αντίληψης της πραγματικότητας. Ο ένας πάλευε με τα κρατικά αυτοκίνητα τη στιγμή που ο άλλος δεν ήξερε τι να κάνει το υπουργείο του χωρίς Γραμματείς και ο τρίτος έψαχνε να βρει τι υπάρχει στα ταμεία. Χάος, ανοργανωσιά, ερασιτεχνισμός. Μετά την απώλεια του συγκριτικού πλεονεκτήματος των πρώτων μηνών μετά την ευρεία εκλογική νίκη όλα έγιναν σύμφωνα με τον ελληνικό πολιτικό νόμο: υποσχέσεις που δεν τηρούνται, νόμοι που δεν εφαρμόζονται, ανικανότητα, απραξία.  Μόνο που αυτή τη φορά μας παρακολουθούσε ο κόσμος όλος και οι υποσχέσεις είχαν δοθεί προς τους συμπατριώτες μας Ευρωπαίους. Ένα χρόνο μετά τις εκλογές ακούγαμε καταγγελίες για το πώς δεν δουλεύουν υπηρεσίες των υπουργείων λες και κυβερνούν οι υπάλληλοι και εκτελούν οι Υπουργοί. Περιμέναμε να πουληθούν τα «χρυσαφικά» για να ζήσουν οι πολίτες και αντ’ αυτού οι πολίτες οδηγούνταν στη φτώχεια προκειμένου να παραμείνει υπό κρατικό έλεγχο ο ΟΠΑΠ ή η ΕΥΔΑΠ και η ΔΕΗ. Φυσικά και οι εργαζόμενοι αυτών στη θέση τους. Εν τω μεταξύ ο ιδιωτικός τομέας ζούσε την απόλυτη καταστροφή. Πέρασε το πρώτο μνημόνιο με μια πολιτεία σε νάρκωση, το μεσοπρόθεσμο μας βρήκε στο κατακαλόκαιρο, τον Σεπτέμβρη είχαμε τα νεύρα μας λόγω τέλους των διακοπών και φτάσαμε στο Οκτώβρη του ’11. Από εκεί μέχρι και τώρα ζούμε με δανεικό χρόνο. Πεθαμένοι είμαστε και περιμένουμε πότε ετοιμαστούν οι άλλοι για να ανακοινώσουν το θάνατο για το ληξιαρχείο.

Μέσα σ’ αυτό το πλαίσιο το να πει κανείς ότι η θέση του Γ.Α.Παπανδρέου για δημοψήφισμα δεν ήταν λάθος δεν έχει κανένα πρακτικό νόημα αφού οι δικές του παραλείψεις μας είχαν οδηγήσει ως εκεί.  Για την ιστορία και μόνο να πούμε ότι υπήρξαν Υπουργοί που προσπάθησαν, άλλοι που δεν έκαναν απολύτως τίποτα και τρίτοι που έκαναν τα πάντα ώστε να σαμποτάρουν την όποια εθνική προσπάθεια αποφυγής της πτώχευσης ή παραμονής μας στο Ευρώ όπως εξελισσόταν η πραγματικότητα. Να πούμε επίσης ότι σχεδόν το σύνολο της αντιπολίτευσης (με εξαίρεση τότε προσώπων) κράτησε στάση απαράδεκτα μικροκομματική. Τέλος να τονίσουμε ότι αυτό που έλειψε πολύ ήταν ένα εθνικό σχέδιο αντιμετώπισης της κρίσης, μια ελληνική πρόταση ανοιχτή και ξεκάθαρη για το πώς νομίζαμε εμείς ότι έπρεπε η Ευρώπη να αντιμετωπίσει το δικό μας θέμα. Την κρίσιμη αυτή περίοδο επιλέξαμε να πορευθούμε με την καταστροφική μέθοδο του «βλέποντας και κάνοντας».

Την περίοδο αυτή εκατοντάδες κατά τα άλλα γραφικοί και ανύπαρκτοι τύποι εκμεταλλεύτηκαν το κενό πολιτικής, την απώλεια των κοινωνικών σταθερών, την ανυποληψία των πολιτικών πρώτης γραμμής και άρθρωσαν λόγο. Όχι μόνο. Βρήκαν ακροατήριο. Γέμισαν οι πλατείες αγανάκτηση και οργή. Αγαλλίασε η καρδιά του Αλαβάνου και βιάστηκε ο Τσίπρας να υιοθετήσει τα «κινήματα» μη του τα καπελώσει ο πνευματικός του πατέρας και μεγάλος του εχθρός ταυτόχρονα. Φύτρωσε ο Καζάκης, ο Δημαράς, ο Καμμένος. Μεγαλεία.  Μέσα σε 2 χρόνια έλαμψαν κι έσβησαν αστέρες σαν τον Μαξ Κάιζερ, τον Νάιτζελ Φαράντζι, τον Άλεξ Τζόουνς. Λατρεύτηκαν καρούμπαλοι κάθε είδους και εθνικότητας, διαβάστηκαν εκατοντάδες προφητείες του γέροντα Παίσιου και άλλα τόσα πονήματα του Πιτσιρίκου.

Λίγοι, ελάχιστοι επιμείναμε στην ανάγκη λήψης σειράς μεταρρυθμιστικών μέτρων που αφορούν στη φορολογική πολιτική, την απονομή δικαιοσύνης, τη λειτουργία του κράτους. Λίγοι φωνάζαμε για άνοιγμα επαγγελμάτων, για δραστική μείωση των δαπανών στο δημόσιο τομέα, για εκποίηση μέρους της δημόσιας περιουσίας.

Ξέρετε τι συμβαίνει όταν κάποιος γλιστρά αργά σε γκρεμό προς αφρισμένο ποτάμι; Κάθε φορά και όσο πλησιάζει προς την καταστροφή αναγκάζεται να αλλάζει τακτική αντιμετώπισης της κατάστασης. Όσο είναι ψηλά στην όχθη και γύρω του υπάρχουν θάμνοι, ρίζες κλαδιά να πιαστεί μια πτώση στο νερό ισοδυναμεί με θάνατο. Όταν όμως βρίσκεται με το ένα πόδι στο νερό ίσως η μόνη σωτηρία είναι να αφεθεί να παρασυρθεί και να ελπίζει ότι λίγο πιο κάτω το νερό θα τον ξεβγάλει σε κάποια ομαλή όχθη. Αυτό ακριβώς πάθαμε όσοι πιστεύαμε στην ανάγκη η Ελλάδα να παλέψει να ξεπεράσει την κρίση χωρίς να πτωχεύσει. Κάθε φορά βάζαμε το όριο πιο κάτω και κάθε φορά μας πρόδιδε η ανικανότητα όσων χειρίζονταν το πρόβλημα. Εξακολουθώ να πιστεύω ότι ΤΙΠΟΤΑ δεν θα ήταν το ίδιο αν από την αρχή οι κυβερνήσεις ΓΑΠ δρούσαν γρήγορα, συντονισμένα, στοχευμένα, αποτελεσματικά. Δεν το έκαναν. Γι’ αυτό περάσαμε από τη μη πτώχευση στην αναδιάρθρωση και τώρα αντιμετωπίζουμε μια έξοδο από το ευρώ και μια πτώχευση εντός της ευρωπαϊκής ένωσης.

Δεν φταίει ο ΣΥΡΙΖΑ λοιπόν. Ο ΣΥΡΙΖΑ εκμεταλλεύεται με τον καλύτερο τρόπο τις αδυναμίες όλου του υπόλοιπου πολιτικού δυναμικού. Ενός δυναμικού που δείχνει να έχει απολέσει οριστικά το συντονισμό του με το πολιτικό παρόν. Δεν υπάρχει κανένας χώρος ο οποίος γνωρίζει επ’ ακριβώς τι, πως και πότε θα κάνει με εξαίρεση το ΚΚΕ, τον ΣΥΡΙΖΑ και τους Ναζιστές της Χρυσής Αυγής. Η λαϊκή δεξιά, οι σοσιαλδημοκράτες και οι φιλελεύθεροι ομφαλοσκοπούν αμήχανοι κατατρεγμένοι από τις τύψεις τους για τον τρόπο που χειρίστηκαν την εξουσία που τους δόθηκε κατά καιρούς. Δυστυχώς γι’ αυτούς η ιστορία δεν μπορεί να τους περιμένει. Δυστυχώς γι αυτούς χάνουν αυτόν τον γύρο. Όσο γρηγορότερα το καταλάβουν τόσο πιο γρήγορα θα επιστρέψουν στο «παιχνίδι». Μέχρι τότε, ζήτω του ΣΥΡΙΖΑ, δυστυχώς.  

Τι θα έλεγε ο Αλέξης.

Τι μπορεί να λέει αύριο ο κ. Τσίπρας, ανάλογα με την εξέλιξη των πραγμάτων και να είναι πάντα εντός της λεγόμενης κοινής λογικής:

Όταν μιλάει η  γλώσσα του σώματος...

«Η θέση μας ήταν πάντα υπέρ της παραμονής μας στην ευρωζώνη αλλά το διευθυντήριο της Ευρώπης και οι υποτελείς των επέλεξαν να μας δείξουν την έξοδο. Δεν τους βόλευε μια αριστερή φωνή εντός της ευρωζώνης!» 

«Η θέση μας ήταν πάντα υπέρ της παραμονής μας στην ευρωζώνη αλλά ποιάς ευρωζώνης; Μιας ευρωζώνης που ευνοεί την πλουτοκρατία; Που κηρύσσει την εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο; Που μας στέλνει πίσω σε έναν εργασιακό μεσαίωνα; Σε μια τέτοια ευρωζώνη μας καλούν να συμμετέχουμε; Ο ελληνικός λαός δεν μπορεί να πει ναι σε μια τέτοια συμμετοχή»

«Η θέση μας ήταν πάντα υπέρ της παραμονής στην ευρωζώνη και παλέψαμε ειλικρινά να το πετύχουμε. Δεν μπορούσαμε όμως να ανεχτούμε την εξακολούθηση εφαρμογής ενός μνημονίου το οποίο όλοι είχαν καταγγείλει κατά καιρούς, άσχετα με τις θέσεις που σήμερα εμφανίζουν. Σας θυμίζω τι έλεγε ο κύριος Σαμαράς ή την θέση του κ. Βενιζέλου για απαγκίστρωση από το μνημόνιο. Δεν μπορούσαμε να υποβάλουμε τον λαό σε νέα, σκληρή λιτότητα. Οι σύμμαχοί μας αρνήθηκαν την όποια συζήτηση ωθώντας μας στην έξοδο.»

«Η θέση μας ήταν πάντα υπέρ της παραμονής μας στην ευρωζώνη.  Μια Ελλάδα εκτός ευρωζώνης ισοδυναμεί με μια Ελλάδα καχεκτική, μίζερη, εσωστρεφή. Παλέψαμε και καταφέραμε μια μεγάλη νίκη. Κρατήσαμε την Ελλάδα στο φυσικό της χώρο, την Ευρωπαϊκή οικογένεια πετυχαίνοντας μετά από σκληρές διαπραγματεύσεις την κατάργηση του καταστροφικού για τη χώρα μνημονίου. Υπογράψαμε ένα διμερές σύμφωνο συμμόρφωσης της χώρας στο Ευρωπαίκό πρότυπο. Για τον σκοπό αυτό ζητήσαμε και πήραμε την βοήθεια των φίλων και συμπατριωτών μας Ευρωπαίων στην οργάνωση του κράτους και των δομών τους. Καταφέραμε παράταση της προσαρμογής της οικονομίας μας ως τις 31/12/2016. Εξασφαλίσαμε την εισροή 50 δις ευρώ στη χώρα για αναπτυξιακούς σκοπούς αμέσως μετά την θεσμοθέτηση αλλαγών που αφορούν την απόκτηση ενός μόνιμου φορολογικού συστήματος, την ταχεία απονομή δικαιοσύνης, την πάταξη της φοροδιαφυγής και μιας σειρας παρόμοιων μέτρων».

Συμπληρώστε ελεύθερα.

Τι να ψηφίσω;

Οφείλω στους αναγνώστες μου μια συγνώμη: μπορεί η πρώτη εντύπωση από το κόμμα Δημιουργία Ξανά να ήταν άριστη, αλλά οι επόμενες - πολλές - ήταν αποκαρδιωτικές. Είμαι πολύ μεγάλος πια για υποχωρήσεις σε ζητήματα αρχών και οι συνθήκες στη χώρα εξαιρετικά κρίσιμες ώστε να ανεχτώ ερασιτέχνες οι οποίοι είναι πρόθυμοι να μάθουν να πολιτεύονται στην πλάτη τη δική μου και της χώρας. Μετεξεταστέα λοιπόν η Δημιουργία με προοπτική απόρριψης. Κρίμα γιατί το ανθρώπινο δυναμικό της δεν είναι συλλήβδην απορριπτέο.

Σε αναζήτηση λοιπόν κόμματος που θα δεχτεί την ψήφο μου, σε πρώτη φάση, και υποψήφιο για σταυροδότηση, σε δεύτερη.  

Τι ζητάω; Ένα κόμμα με πίστη στην αστική κοινοβουλευτική δημοκρατία, σαφέστατο Ευρωπαϊκό προσανατολισμό, έτοιμο να αποδεχτεί μια σειρά μεταρρυθμίσεων στο κράτος που θα οδηγήσουν στη μείωσή του και την αποτελεσματικότητά του. Ένα κόμμα που πιστεύει στις ίσες ευκαιρίες όλων, ανεξάρτητα από καταγωγή, φύλλο, φυλή, χρώμα, οικονομική κατάσταση ή κοινωνική θέση. Ένα κόμμα που πιστεύει στην ελευθερία έκφρασης, δράσης, επιλογών. Ένα κόμμα που γνωρίζει ότι η Δημοκρατία ανέχεται τα πάντα (εκτός αυτών που δεν ανέχονται την Δημοκρατία) και ότι ο βαθμός ωριμότητας της Δημοκρατίας φαίνεται στον τρόπο που αντιμετωπίζει τις μειοψηφίες.  Ένα κόμμα που σέβεται το Νόμο και το Δίκαιο και αγαπά τη νομιμότητα και την δικαιοσύνη. Ένα κόμμα που γνωρίζει ότι μια οργανωμένη κοινωνία οφείλει να παρέχει την ίδια ποιότητα παιδείας σε όλα τα ανήλικα μέλη της και να προνοεί για την αξιοπρέπεια των ενηλίκων. Ένα κόμμα που πρεσβεύει ένα κράτος που δεν τιμωρεί ούτε απομυζά το εισόδημα των πολιτών για να εξασφαλίσει τη δική του αναπαραγωγή. Ένα κόμμα που δεν δαιμονοποιεί το κέρδος ή τον πλούτο. Ένα κόμμα που εξασφαλίζει τη συμμετοχή στα κοινά όλων και θεραπεύει τις ασθένειες της δημοκρατίας, όχι με απαγορεύσεις αλλά με έλεγχο και λαϊκή συμμετοχή.  Ζητάω πολλά;

Ιδού, κύριοι. Πάρτε θέση

Συχνά έχω κληθεί να απαντήσω στο ερώτημα ποιος κλάδος της ελληνικής βιομηχανίας είναι ο πλέον ρυπογόνος. Οι περισσότεροι συνομιλητές μου εκπλήσσονται όταν απαντώ ο μεταποιητικός κλάδος της πρωτογενούς αγροτικής και κτηνοτροφικής παραγωγής. Είναι όμως η πικρή αλήθεια.

Πάρτε για παράδειγμα δύο ενδεικτικούς κλάδους, έναν από κάθε τομέα πρωτογενούς παραγωγής: τα ελαιοτριβεία και τα τυροκομεία. Καθημερινά και για όλη την τυροκομική ή ελαιοκομική περίοδο, χιλιάδες τόνοι ιδιαίτερα επιβαρυμένων αποβλήτων καταλήγουν σε κάθε είδους υδάτινο πόρο και στο έδαφος, προκαλώντας τεράστιες οικολογικές και οικονομικές καταστροφές. Δεν είναι το μέγεθος της ρύπανσης που προκαλεί η κάθε μια μονάδα ξεχωριστά που με οδηγεί στη διαπίστωση αλλά η γεωγραφική εξάπλωση και το πλήθος. Κυριολεκτικά όλη η Ελλάδα είναι γεμάτη μικρά τυροκομεία και ελαιοτριβεία που συνεισφέρουν από λίγο αλλά η αθροιστική τους δράση έχει πολλές φορές τραγικά αποτελέσματα.

Τις καταστροφικές συνέπειες της ανεξέλεγκτης διάθεσης στο περιβάλλον των αποβλήτων των παραπάνω δραστηριοτήτων έχω καταγγείλει επανειλημμένα και επί σειρά ετών σε κάθε αρμόδιο οποιασδήποτε βαθμίδας της υπηρεσιακής ή πολιτικής ιεραρχίας. Το αποτέλεσμα ήταν πάντα ένα μεγάλο μηδενικό. Άλλες φορές δεν υπήρχε η θέληση γα λύση, άλλες δεν υπήρχε η γνώση και άλλες τίποτα από τα δύο. Μερικές φορές το πρόβλημα είχε απλά την ατυχία να έχει την ίδια αντιμετώπιση που είχαν ένα σωρό άλλα θέματα και που σταδιακά και ανεπαίσθητα οδήγησαν τη χώρα στην κοινωνική, πολιτική και οικονομική χρεοκοπία που βιώνει σήμερα.

Επί σειρά ετών η πολιτεία και η τοπική αυτοδιοίκηση επιχειρούσε να λύσει το πρόβλημα κάνοντάς το δικό της – κι ας μην είναι. Είναι πρόβλημα των ιδιοκτητών της κάθε μονάδας. Προσπαθούσε με παρεμβατισμό να επιβάλει μεθόδους επίλυσης χωρίς αυτό να είναι δουλειά της. Δοκίμαζε να δημιουργήσει επιχειρηματικές ευκαιρίες για τον εαυτό της ενώ γνώριζε καλά ότι ποτέ και πουθενά δεν τα κατάφερε σαν επιχειρηματίας. Προκαλούσε ατέρμονες και ατελέσφορες συζητήσεις με πανεπιστημιακούς ή ειδικούς, δημιουργούσε επιτροπές, υποεπιτροπές, φόρουμ και ημερίδες. Ένα ατέλειωτο παζάρι αερολογιών, ανέξοδων εξαγγελιών, απύθμενων κενολογιών και το πρόβλημα παρέμενε και παραμένει. Κατά καιρούς έχουν ανακοινωθεί ή έχουν εξεταστεί σενάρια απόληψης πολύτιμων υλικών, εξάτμισης, οξείδωσης, αποδόμησης, ενεργειακής αξιοποίησης και μύρια όσα θαμαστά. Μόνο η φόρτωση σε πυραύλους και αποστολή στο φεγγάρι δεν έχει ακόμα κατατεθεί ως η πλέον ενδεδειγμένη λύση, αν και αν το παρόν διαβαστεί από κανέναν φωστήρα, διόλου απίθανο να γίνει θέμα μεταπτυχιακής εργασίας.

Το πρόβλημα όμως μπορεί η πολιτεία να το λύσει με μια απόφαση η οποία δεν μπορεί να είναι μεγαλύτερη από μισή, άντε μια σελίδα. Δείτε:

«Τα λύματα στην έξοδο της βιομηχανίας και πριν την απόρριψή τους θα πρέπει να έχουν τα παρακάτω χαρακτηριστικά κατά μέγιστο:  1. Όταν αποδέκτης είναι η θάλλασσα, BOD5 ≤ 15 mg/lt, κ.τ.λ. 2. Όταν αποδέκτης είναι κλειστή λίμνη, κ.τ.λ.  Σε περίπτωση που τα όρια αυτά δεν τηρούνται και αυτό δεν οφείλεται σε μηχανική ή άλλη βλάβη του συστήματος επεξεργασίας ή σε ατύχημα, τότε αφαιρείται η άδεια λειτουργίας της μονάδας για …… ημέρες . Σε υπότροπους επιβάλλεται η ποινή της οριστικής αφαίρεσης αδείας τα επιχείρησης. Οι επιχειρήσεις καλούνται εντός αποκλειστικής προθεσμίας 24 μηνών από την έναρξη ισχύος του Νόμου να υποβάλουν στις αρμόδιες για την αδειοδότηση και τον έλεγχό τους αρχές πλήρη φάκελο με την επιλεγείσα μέθοδο επεξεργασίας των αποβλήτων τους καθώς και εγγύηση τήρησης των ορίων των ρύπων που ο Νόμος προβλέπει. Την εγγύηση παρέχουν από κοινού ο μελετητής, ο κατασκευαστής και ο διαχειριστής της μεθόδου ή της μονάδας επεξεργασίας των αποβλήτων. Η εγγύηση, πέρα από την ανάληψη της αστικής ευθύνης συνοδεύεται και από κατάθεση εγγυητικής επιστολής χρηματικού ποσού ύψους ……. € το οποίο εκπίπτει υπέρ των ελεγκτικών μηχανισμών και υπέρ του πράσινου ταμείου αναλογικά, μετά από κάθε βεβαίωση παράβασης tων όρων και των ορίων που ο παρών προβλέπει. Το ποσό της εγγύησης αναπροσαρμόζεται προς τα πάνω και η εγγυητική επιστολή αντικαθίσταται από νέα μετά από κάθε έκπτωση της προηγούμενης».

Ένα τέτοιο νομοθέτημα, οδηγεί τους ενδιαφερόμενους στην σύντομη αναζήτηση της προσφορότερης για αυτούς λύσης από την πληθώρα αυτών που κυκλοφορούν στην αγορά. Η παροχή χρηματικών αλλά και εγγυήσεων αστικής ευθύνης αναγκάζει την αγορά αλλά και τους μελετητές να κινηθούν υπεύθυνα, το κράτος περιορίζεται στο φυσικό του ρόλο, το περιβάλλον λύνει ένα σημαντικό του πρόβλημα και το πελατειακό σύστημα διακυβέρνησης της χώρας δέχεται ένα καίριο πλήγμα.

Η παραπάνω πρόταση ίσως έχει ατέλειες, ίσως χρειαστεί να συμπληρωθεί με κάποιες λεπτομέρειες, ίσως τελικά χρειασθεί να γίνει ένα νομοθέτημα περισσοτέρων της μιας σελίδας, όμως δείχνει την κατεύθυνση που οφείλει α κινηθεί η πολιτεία : η γραφειοκρατία, η ανομία, η διαφθορά, η ανευθυνότητα, η αναποτελεσματικότητα μισούν την απλότητα και εσκεμμένα προωθούν την πολυπλοκότητα. Δεν είναι καιρός να το αλλάξουμε; 

Η επένδυση κόντρα στη λογική.

Μια από τις προϋποθέσεις προσέλκυσης επενδύσεων είναι το «σταθερό περιβάλλον». Τι σημαίνει σταθερό περιβάλλον; Σταθερή φορολογική πολιτική, σταθερό και απλό νομοθετικό πλαίσιο έκδοσης αδειών,  λογική γραφειοκρατία, σεβασμό στην έννομη τάξη, γρήγορη απόδοση δικαιοσύνης είναι μερικά από τα συστατικά του «σταθερού περιβάλλοντος».

Αυτά είναι μέρος των όσων απαιτεί η επενδυτική αγορά σήμερα από μια χώρα σαν την Ελλάδα για να επενδύσει και να το κάνει με σοβαρότητα και όχι στο πλαίσιο μιας «αρπαχτής» διεθνούς εμβέλειας.

Τα παραπάνω αποτελούν την αλφαβήτα όλων όσων υποστηρίζουν την ανάγκη μεταρρύθμισης της ελληνικής κοινωνίας, την ανάγκη ριζικών αλλαγών στη διοίκηση, τη δικαιοσύνη, τον τρόπο άσκησης της πολιτικής σε όλα τα επίπεδα, της κοινωνικής ηθικής. Φωνές σε όλο το πολιτικό φάσμα, από τις παρυφές της άκρας δεξιάς μέχρι αυτές της κομμουνιστικής αριστεράς μιλούν για εκσυγχρονισμό του ελληνικού κράτους. Εννοούν όμως όλοι το ίδιο όταν μιλούν για μεταρρύθμιση;

Ας πάρουμε για παράδειγμα το αδειοδοτικό πλαίσιο και ας εξετάσουμε την περίπτωση ενός φανταστικού επώνυμου επενδυτή ο οποίος επιθυμούσε την κατασκευή μεγάλης ξενοδοχειακής μονάδας σε κάποιο από τα πολλά νησιά μας. Έρχεται σε επαφή με ελληνικές εταιρείες οι οποίες αναλαμβάνουν να μελετήσουν τη νομοθεσία, να εκπονήσουν το σύνολο των απαιτούμενων μελετών και να διεκπεραιώσουν τη γραφειοκρατία της έκδοσης αδειών. Σε όλη τη διάρκεια αυτής της διαδικασίας, πληροφορούν τον εντολοδόχο για την πρόοδο των εργασιών. Ο επενδυτής, κουβαλάει σχεδόν καθημερινά «στο νησί» μεγαλοεπιχειρηματίες από όλο τον κόσμο και τους ξεναγεί στο χώρο όπου θα γίνει η μονάδα. Ο τοπικός τύπος, φυσικά, βοά για την μεγάλη επένδυση που θα φέρει μιλιούνια τουρίστες, θα γεμίσουν τα εστιατόρια και οι καφετέριες, θα στενάξουν τα σουβενιράδικα και δεν θα μείνει ποδήλατο ξενοίκιαστο. Ενώ οι νηστικοί ονειρεύονται καρβέλια, ως κεραυνός εν αιθρία σκάει η είδηση ότι η γιγαντιαία επένδυση καρκινοβατεί, αν δεν ματαιώνεται, καθώς ανυπέρβλητα νομικά εμπόδια ορθώνονται μπροστά στην επένδυση. Όλως ξαφνικά, αποκαλύπτεται ότι ο προς οικοδόμηση χώρος εφάπτεται περιοχής NATURA 2000, έχει χαρακτηρισθεί ως αγροτική γη υψηλής προτεραιότητας και δεν μπορεί να αλλάξει χρήση τουλάχιστον σε απόσταση 300 μέτρων από το όριο της περιοχής Natura.

Από την «αποκάλυψη» και μετά, αρχίζει ο χορός των πολύχρωμων παπαγάλων να κρώζει δεξιά, αριστερά αλλά και μπροστά – βεβαίως – περί της ανοησίας του Ελληνικού κράτους που διώχνει τους επενδυτές και της βλακείας της υπουργού που πήρε το χρίσμα στο γυμναστήριο. Ως επιχείρημα υπέρ της επένδυσης και κατά της ηλίθιας υπουργού προτάσσεται «η κοινή λογική» η οποία υπαγορεύει ότι αφού χρειάζεσαι επενδύσεις, δεν τις διώχνεις. Φυσικά, στο δικαστήριο του μυαλού όλων, η υπουργός έχει ήδη καταδικασθεί για εσχάτη προδοσία.

Είναι όμως έτσι τα πράγματα; Καθόλου. Ας τα πάρουμε με τη σειρά ρίχνοντας φως στις λεπτομέρειες. Όταν οι έλληνες συνεργάτες του κ. Επενδυτή μελετούσαν την επένδυση γνώριζαν πολύ καλά ότι η υπό εξέταση περιοχή ήταν χαρακτηρισμένη ως αγροτική γη υψηλής παραγωγικότητας και ότι γειτονεύει με περιοχή natura. Αν δεν το γνώριζαν, τότε είναι άχρηστοι και αυτοί και ο επενδυτής που δεν ξέρει να επιλέγει συνεργάτες και τέτοιους επενδυτές, που προφανώς κάνουν αρπαχτή, δεν τους έχει ανάγκη ο τόπος. Γατί τότε, αν και γνώριζαν το νόμο οι μελετητές και ο επενδυτής προχώρησαν τα σχέδιά τους; Μα ακριβώς επειδή γνώριζαν ότι έχουν να κάνουν με ένα διεφθαρμένο κράτος, με μια εξαγοράσιμη δημόσια διοίκηση, με μια μπανανία στην καρδιά της Ευρώπης, και αδιαφορώντας για το νόμο, προχώρησαν στην προεργασία. Ήλπιζαν ότι με μερικές χάντρες και λίγα καθρεφτάκια, οι ιθαγενείς θα έβαζαν τις κατάλληλες υπογραφές και όλα θα ήταν όμορφα. Βρέθηκε όμως η κυρία του γυμναστηρίου και δεν ενέδωσε μπροστά στο χρήμα. Είπε και έκανε το προφανές: κύριοι είστε παράνομοι. Μπορεί και να μην είπε τίποτα. Μπορεί απλά να τους παρέπεμψε όλους στο νόμο. Σημασία έχει το αποτέλεσμα. Επενδυτές σαν τον συγκεκριμένο αλλά και συνεργάτες σαν τους δικούς του, ΔΕΝ τους έχει ανάγκη ο τόπος. Όπως δεν έχει ανάγκη και πολιτικούς οι οποίοι επ’ αμοιβή ή επ΄ ανταλλάγματι μερικές ψήφους θα ήταν πρόθυμοι να παρακάμψουν το νόμο προς χάρη ενός ακόμη …εβδομηντάστερου ξενοδοχείου. Όπως τέλος δεν έχει ανάγκη και νεοραγιαδισμούς κεφαλαιολιγούρηδων, οι οποίοι είναι πρόθυμοι να δηλώσουν ότι ο νόμος μπροστά στο χρήμα είναι λεπτομέρεια που μπορεί να παρακαμφθεί. Σους τελευταίους έχω να πω ότι ο επενδυτής ή ο σοβαρός επιχειρηματίας απαιτεί σταθερότητα και σεβασμό στο νόμο. Δεν το νοιάζει πόσο αυστηρός είναι ο νόμος αλλά τον ενδιαφέρει να ισχύει πάντα και προς κάθε κατεύθυνση ώστε, αν παραστεί ανάγκη να τον επικαλεστεί ή να προσφύγει σε αυτόν να γνωρίζει ότι μπορεί να δικαιωθεί.

Η κάθε πράξη αξιώνεται ή απαξιώνεται ηθικά και πολιτικά από την κοινωνία. Η κοινωνία όμως ακολουθεί ταγούς, διαμορφωτές γνώμης. Η Υπουργός αποπέμφθηκε εν καιρώ, ίσως και για παρόμοιες αποφάσεις. Κάποιοι στο μακρινό νησί που επρόκειτο να γίνει τουριστικός παράδεισος νοιώθουν δικαιωμένοι αλλά απογοητευμένοι. Άλλοι μακριά, στην πρωτεύουσα, σχεδόν δυο χρόνια μετά το συμβάν, χτίζουν πολιτικές καριέρες σε έωλα παραδείγματα. Χρησιμοποιούν ιστορίες σαν αυτή ενός φανταστικού νησιού για να μας πείσουν ότι οι πολιτικοί είναι ανόητοι και επικίνδυνοι. Δεν αντιλέγω ότι υπάρχουν τέτοιοι. Ίσως μάλιστα να είναι η πλειοψηφία Δικαιολογούνται όμως κάποιοι να στρεβλώνουν την ιστορία απλά για να κατηγορήσουν την πολιτική; Δικαιούνται να στέλνουν  μηνύματα ανυπακοής στο νόμο στο όνομα της προσέλκυσης επενδύσεων;  Τέλος, αυτό το το κάνουν αφελώς ή μετά λόγου γνώσεως;

Αν το κάνουν μετά λόγου γνώσεως, είναι επικίνδυνοι και πρέπει όχι απλώς να καταγγελθούν αλλά να οδηγηθούν στη χλεύη του λαού. Αν όμως η αφέλεια τους οδηγεί σε τέτοιες ρητορικές επιλογές, τότε οφείλουν να ωριμάσουν. Σε ερασιτέχνες με καλές προθέσεις δεν θα εμπιστευόταν κανείς τις τύχες μιας χώρας. Η ιστορία εξ άλλου είναι γεμάτη με παραδείγματα τεράστιων καταστροφών που προκλήθηκαν από ανθρώπους καλών προθέσεων.

Καλοπροαίρετα ημέτερος, ...

Καταναλώνοντας Πατάτες

Λίγες δεκαετίες πριν, ο κ. Χ, έντιμος πολίτης της Αλφαχώρας ξεκίνησε μια επιχείρηση, ένα μαγαζάκι στο κέντρο μιας μικρής πόλης.  Μεθοδικός, δουλευτής και έξυπνος καθώς ήταν, έκανε τα μαγαζιά του 2,3,4 και συνέχιζε να τα αυξάνει μέχρι που κατέληξε ένα περίπου χρόνο πριν, μετά από εξαγορές ή επεκτάσεις να είναι ιδιοκτήτης 6.000 καταστημάτων στην Αλφαχώρα και  άλλων τόσων στις γειτονικές χώρες.

Θα μπορούσε ο επιχειρηματίας αυτός να συνεχίσει να επεκτείνεται, να αυξάνει ίσως τα κέρδη του ή απλά να απολαμβάνει τον πλούτο που είχε συσσωρεύσει. Θα μπορούσε. Ήταν όμως άπληστος. Εκμεταλλευόμενος μια διάταξη στη νομοθεσία της χώρας του, η οποία επιτρέπει τη λειτουργία γραφείων ενοικίασης εργαζομένων, δημιούργησε μια τέτοια και αφού απέλυσε όλους τους εργαζόμενους στα καταστήματά του, τους προσέλαβε στην νεοϊδρυθείσα εταιρεία του με χαμηλότερο μισθό και μετά τους νοίκιασε στα καταστήματά του. Λαμπρή ιδέα, θα σκέφτηκε καθώς ίσως να εξοικονόμησε μερικά εκατομμύρια το χρόνο. Δεν είχε κάνει τίποτα παράνομο, καθώς ο Νόμος του το επέτρεπε.

Στην Αλφαχώρα όμως οι κάτοικοι γνωρίζουν τη διαφορά ανάμεσα στο «επιτρέπω» και «επιβάλλω». Γνωρίζουν επίσης ότι η κοινωνία και οι συλλογικότητές της έχουν υποχρέωση να προστατεύσουν τα μέλη τους απέναντι στις αυθαιρεσίες από όπου κι αν προέρχονται. Γνωρίζουν  τέλος ότι καλός καταναλωτής είναι ο ενημερωμένος καταναλωτής. Στην  Αλφαχώρα έχει κατακτηθεί η εμπιστοσύνη των καταναλωτών στις καταναλωτικές του οργανώσεις. Οι οργανώσεις από τη μεριά τους, γνωρίζουν ότι αφού απευθύνονται σε όλους,  δεν μπορεί να χρησιμοποιούν το κομματικό τους λεξιλόγιο ούτε να «παίζουν» καλυμμένα ή απροκάλυπτα το παιχνίδι κάποιων πολιτικών πατρόνων. Τέλος, στην Αλφαχώρα οι καταναλωτικές – αλλά και άλλες – οργανώσεις δεν είναι κομματικά υποκαταστήματα.

Στην Αλφαχώρα λοιπόν αφού έγινε γνωστό και τεκμηριώθηκε το γεγονός της υπενοικίασης των εργαζομένων, τα μέλη των καταναλωτικών οργανώσεων αποφάσισαν να κάνουν μποϊκοτάζ στα καταστήματα του κ. Χ. Δεν χρειάστηκε περισσότερος από 1 χρόνο μέχρι και τα 6.000 καταστήματά του να γονατίσουν από τη ραγδαία μείωση του τζίρου τους.

Δεν έμαθα τι κάνει σήμερα ο κ. Χ Δεν ενδιαφέρει. Αυτό που ενδιαφέρει είναι η εμπειρία από τέτοιες ενέργειες. Αυτό που ενδιαφέρει είναι ότι στις περισσότερες των περιπτώσεων μια απλή εκστρατεία ενημέρωσης έχει καλύτερο αποτέλεσμα από θορυβώδεις εκδηλώσεις.  Δεν χρειάστηκε καν να συμπεριληφθούν φράσεις όπως «το ανάλγητο διεθνές κεφάλαιο και οι ντόπιοι εκφραστές του σε πλήρη συνεργασία με την ντόπια κυβέρνηση ης πλουτοκρατίας, οδήγησαν χιλιάδες συμπατριώτες μας στην εξαθλίωση»  γιατί τέτοια γλώσσα μειώνει και την διεισδυτικότητα στην κοινωνία και την αποτελεσματικότητα της όποιας ενέργειας.

Μια τέτοια κίνηση θα μπορούσε να οργανωθεί και σε άλλες χώρες που έχω υπόψη μου, όπου σε εφαρμογή νομοθεσίας η οποία επιτρέπει τη μείωση μισθών, πολλοί θα σπεύσουν να εφαρμόσουν το νόμο χωρίς όμως η οικονομική κατάσταση της εταιρείας να επιβάλλει τη λήψη τέτοιων μέτρων. Ένα σοβαρό καταναλωτικό κίνημα, θα εύρισκε τον τρόπο να συντάξει μια δίκαιη κατάσταση όλων των εργοδοτών οι οποίοι αδικαιολόγητα προχώρησαν στη μείωση μισθών. Αν το έκανε σωστά, δίκαια, και προφανώς ακομμάτιστα, τότε είμαι βέβαιος ότι θα το έκανε και αποτελεσματικά.

Γιατί να σταματήσει όμως εκεί;  Μια τέτοια καταναλωτική οργάνωση, θα είχε τη δύναμη να επιβάλλει την ανάρτηση μικρών κειμένων δίπλα σε κάθε προϊόν στο ράφι κάθε μαγαζιού, μαζί με το καρτελάκι της τιμής όπου να αναφέρεται η ποικιλία, η ποιότητα και η τιμή του προϊόντος καθώς και άλλες πληροφορίες.  Ποικιλίες πατάτας, ια παράδειγμα, υπάρχουν πολλές. Η τιμή διαφοροποιείται ανάλογα με την ποικιλία και την ποιότητα. Στους πάγκους όμως των καταστημάτων εγώ τη μόνη διαφοροποίηση που συνάντησα ήταν ως προς την χώρα ή την περιφέρεια προέλευσης.  Αυτό όμως δεν μου δίνει κανένα περιθώριο σύγκρισης.

Ένα σωστό καταναλωτικό κίνημα, πρέπει να φροντίζει για την έγκαιρη και έγκυρη πληροφόρηση των μελών του σε ζητήματα καλής πρακτικής των εταιρειών: πληρώνουν δηλαδή φόρους; ασφαλιστικές εισφορές;  τηρούν τους κανόνες ασφάλειας; Αντιμετωπίζουν με τον ίδιο τρόπο γυναίκες και άντρες εργαζόμενους; Κάνουν διακρίσεις ανάλογα με το φύλλο ή τη φυλή, τη θρησκεία, τις πολιτικές ή άλλες πεποιθήσεις; Χρησιμοποιούν παιδική εργασία; Ελέγχουν την ποιότητα των πρώτων υλών τους; Σέβονται το περιβάλλον;

Ένα σωστό καταναλωτικό κίνημα πρέπει να έχει τη δυνατότητα παρεμβαίνοντας να διορθώνει περιπτώσεις αισχροκέρδειας ή στρεβλής λειτουργίας της αγοράς. Να επιβάλλει ποιοτικά πρότυπα στην επιλογή των προϊόντων, ή να καθιερώσει το ίδιο σήμανση ποιότητας και καλής τιμής.

Ένα σωστό καταναλωτικό κίνημα πρέπει να γνωρίζει ότι η δική του δουλειά δεν είναι ανταγωνιστική απέναντι «στο κράτος» ή στις επιχειρήσεις. Δεν υπάρχουν σχέσεις αντιπαλότητας απλά διακριτοί ρόλοι. Οι πολίτες επιβάλλουν κανόνες καλής πρακτικής και ελέγχουν την εφαρμογή τους. Οι κανόνες καλής πρακτικής δεν έχουν ισχύ νόμου και φυσικά, πολλές φορές, μπορεί να διαφέρουν από τους νόμους. Το κράτος ελέγχει την εφαρμογή των νόμων από όλους και οι επιχειρήσεις οφείλουν να υπακούν στους νόμους και να προσαρμόζονται στην κοινωνική ηθική.     

Αν τα παραπάνω γίνουν κατανοητά τότε το «κίνημα της πατάτας» θα εξελιχθεί σε σοβαρό καταναλωτικό κίνημα. Διαφορετικά, σε πατάτα. 

Σκέψου! ακούς;

Κούνησες πλαστικά σημαιάκια με τόση θέρμη ώστε απέκτησες πρόβλημα στον ώμο σου

Φώναξες συνθήματα τόσο δυνατά που ακόμα πονάει  λαιμός σου.

Ντύθηκες καραγκιόζης με μπλε, πράσινα, κόκκινα καπέλα, σημαίες-μπέρτες, κασκόλ και πολλές φορές έβαψες και το πρόσωπό σου.

Όργωσες την Ελλάδα πίσω από τον αρχηγό ή το Νομό σου, πίσω από τον βουλευτή.

Πέταξες τόνους φέιγ βολάν γυρνώντας την πόλη με το αυτοκίνητό σου.

Έχεις κολλήσει χιλιάδες αφίσες κι έχει κρεμάσει δεκάδες πανό σε κάθε είδους επιφάνεια, δέντρα, κολώνες κλπ.

Πλακώθηκες στο ξύλο με «τους άλλους» για να περιφρουρήσεις μιαν αφίσα!

Σταύρωσες ψηφοδέλτια και σάλιωσες τόσους φακέλους που αν σου κολλούσαν ένσημα θα είχες πάρει 3 συντάξεις. Πλήρεις.

Πούλησες πιεστικά τόσα κουπόνια σε σημείο οι φίλοι σου να κρύβονται όταν σε βλέπανε.

Πλήρωσες από την τσέπη σου τόσα «μπλοκάκια» εισφοράς σε σημείο να χάνεσαι δυο μήνες από την πιάτσα. Ούτε για καφέ…

Ξόδεψες  χιλιάδες ώρες από τη ζωή σου σε ανούσιες συνελεύσεις όπου έπρεπε να ακούς και τις σάχλες των «γραβατομένων».

Έκανες το σπίτι σου χώρο συγκεντρώσεων όπου τάιζες και πότιζες μισό λόχο για να κάνεις το χατίρι στο Λαλάκη που ήθελε να μαζέψει ψήφους.

Αναγκάστηκες να παρακαλέσεις ανθρώπους να μεσολαβήσουν για τα αυτονόητα.

Δέχτηκες προσβολές, ταπεινώσεις, ύβρεις.

Κάθε φορά που άλλαζαν τα πρόσωπα νόμιζες ότι άλλαζε και η μοίρα συ και ξεκινούσες πάλι από την αρχή τον ίδιο κύκλο τα σάχλας.

Έμαθες τα παιδιά σου να κάνουν ακριβώς το ίδιο μ’ εσένα: τα έκανες οπαδούς προσώπων και κομμάτων. Φυσικά, αυτά έγιναν χειρότερα από εσένα.

Έμαθες να ψηφίζεις άχρηστους αλλά ευχάριστους.

Δέχθηκες να γίνεις πρόβατο στα κοπάδια του κάθε πολιτικού – τσέλιγκα.

Ψήφιζες ό,τι και όποιον  σου έλεγε ο τοπικός κομματάρχης. Στην αρχή σου έλεγαν «εντολή από τα κεντρικά». Αργότερα δεν σου έδιναν καν εξήγηση. Στο τέλος χαράμισες τόσο τη ζωή σου που αν δεν σου έλεγαν τι ή ποιόν να ψηφίσεις, πήγαινες και τους ρωτούσες.

Μετά από κάθε εκλογή, τους έβριζες και πριν από κάθε εκλογή τους χειροκροτούσες. Στην εκλογή, απλά τους ψήφιζες.

Απογοητεύτηκες τόσες φορές, έβρισες άλλες τόσες, έφυγες πολλές και πάντα ήσουν «εκεί» γι’ αυτούς.

Έχεις πάψει πια να μετράς τις υποσχέσεις που σου έχουν δώσει είτε προσωπικά είτε σαν μέρος «του λαού».

Έχεις εξευτελιστεί πάμπολλες φορές πηγαίνοντας να δεις «τον Τάσο» στο υπουργείο, τον «Τάσο» που εκλέχτηκε με τα λεφτά σου, το τρέξιμό σου και την εθελοντική σου δουλειά και ήσουν αναγκασμένος να περιμένεις τόσες ώρες ώστε οι «σύμβουλοι» του Τάσου να σε νομίζουν μέρος της επίπλωσης.

Έχεις αναγκαστεί να «γλείψεις» ανθρώπους πολλές σκάλες κατώτερούς σου απλά γιατί κατείχαν κομματική θέση.

Τώρα έρχονται Εκλογές.

Πιθανά, την ώρα που θα ρίχνεις στην κάλπη το ψηφοδέλτιο, να ακούς το τρίξιμο της χώρας που καταρρέει. Τι θα κάνεις;

Να ξέρεις ότι ο τρόπος που μέχρι σήμερα χρησιμοποίησες το ιερό σου δικαίωμα, το υπέρτατο όπλο σου, την ψήφο σου είναι μέρος του προβλήματος. Είναι το κλειδί που άνοιγε λίγο - λίγο την πόρτα στην καταστροφή. Είσαι συνένοχος.

Έχεις μια ευκαιρία να επανορθώσεις. Μια ευκαιρία να αποδείξεις ότι μπορείς ακόμα να γίνεις μέρος της λύσης. Ακούς; Έχεις μια ευκαιρία

Δεν σου το λέω εγώ, τα παιδιά σου, γεννημένα  ή αγέννητα σε παρακαλάνε. Οι φίλοι σου στο ζητούν. Οι γονείς σου. Η Πατρίδα σου.

Σκέψου, ακούς;