Το φλος του Αντωνη

Κοντεύει χρόνος από τις εκλογές του Ιούνη του 2012 και τα πάντα μοιάζουν να είναι σε τέλμα. Από τις πάμπολλες αλλαγές που έπρεπε να γίνουν ποιες έγιναν; Θυμίζω ενδεικτικά: ταχύτητα στην απονομή δικαιοσύνης, μείωση της γραφειοκρατίας, διαφάνεια, επιτάχυνση και εξορθολογισμός του τρόπου αδειοδοτήσεων, περιορισμός του κράτους (να μην συγχέεται με την συρρίκνωση του δημόσιου τομέα), αντιμετώπιση μονοπωλιακών καταστάσεων, μείωση δαπανών στην υγεία.

Θα πει κάποιος ότι είναι δύσκολα θέματα. Θα απαντήσω ότι αυτό το ακούω τέσσερα χρόνια. Μπούκωσα. Το μόνο εύκολο τελικά σε αυτή τη χώρα είναι οι μειώσεις μισθών, οι απολύσεις στον ιδιωτικό τομέα και η διαρκής υπερφορολόγηση;

Τοποθετήθηκαν Υπουργοί για να επιτελέσουν συγκεκριμένο έργο, όχι για να μερεμετίσουν το ερείπιο. Θα ήθελα λοιπόν να δω έναν υπουργό να βγαίνει στο γυαλί και να λέει: ολοκληρώσαμε αυτό το πρότζεκτ και αναμένουμε ετούτο το αποτέλεσμα.

Αντ' αυτού, καλλιεργήθηκε ένα ψεύτικο κλίμα ότι όλα πάνε καλά, ότι οι θυσίες έπιασαν ήδη τόπο, ότι, να, μας λένε μπράβο, ότι θα μας βοηθήσουν λίγο ακόμα και ξεφύγαμε οριστικά. Ένα κλίμα που ευνοεί την ήσσονα προσπάθεια αλλά εγκυμονεί κινδύνους. Αν δεν καταφέρεις να «πνίξεις» τη φωτιά με τα ξερόκλαδα, το αποτέλεσμα θα είναι μια μεγαλύτερη φωτιά.

Όταν οι μυωπικές προβλέψεις διαψεύστηκαν, όταν τα λεφτά από τις πωλήσεις δεν ήρθαν, τότε αποκαλύφθηκε η έλλειψη σχεδίου. Από πού θα αντλούσαν τα χρήματα που δεν ήρθαν από τις ιδιωτικοποιήσεις; Πως θα καλυπτόταν οι στόχοι στον προϋπολογισμό; Ποιος θα αναλάμβανε την ευθύνη ανακοίνωσης νέων μέτρων;

Ο Σαμαράς σκέφτηκε τη θέση του σε μια πιθανή πρόωρη προσφυγή στις κάλπες. Τι θα έλεγε στο λαό; Το αντιμνημονιακό χαρτί, το έπαιξε και του βγήκε. Το μνημονιακό το έχει κάψει.
Αυτό που του έκατσε σαν ιδέα ήταν η ΕΡΤ! Θα έστελνε σαφές μήνυμα σε όλο τον συντηρητικό χώρο, θα άγγιζε τις ευαίσθητες χορδές των κεντροδεξιών μεταρρυθμιστών, θα έδειχνε πυγμή και θα αιφνιδίαζε τους μονίμως ζαλισμένους της απέναντι, πλευράς.
Κανείς δεν είχε σε εκτίμηση την ΕΡΤ (μη συγχέετε την ΕΡΤ με τις εκπομπές της), κανείς δεν πλήρωνε την εισφορά ευχάριστα, σε κανέναν δεν άρεσαν οι ονομαστικά υψηλές αμοιβές των συνεργατών της. 
Ήξερε ότι μια εντυπωσιακή κίνηση εκεί, θα συναντούσε έντονες αντιδράσεις και θα ξυπνούσε τα αριστερά αντανακλαστικά των συνεταίρων του στην κυβέρνηση. Αυτό ήθελε. Ήξερε επίσης ότι η πλειοψηφία των ψηφοφόρων θα στεκόταν από αδιάφορα ως θετικά απέναντι στην πρωτοβουλία του. Δεν έπεσε έξω σε τίποτα. 

......

Τώρα, είτε τον ρίξουν είτε όχι, ο Σαμαράς είναι αυτός που προσπαθεί και οι άλλοι αυτοί που τον καθυστερούν.  Τώρα, τις αμφιθυμίες της κυβέρνησης, τις χρεώνονται στο σύνολό τους οι ελάσσονες εταίροι του σχήματος. Τώρα, ένας χρόνος απραξίας, χρεώνεται εξ ολοκλήρου στους άλλους.

Αν δεν πάμε τώρα σε εκλογές, θα απομένει ο χειρισμός της επόμενης αξιολόγησης της Τρόικας. Τότε που θα τεθεί το ζήτημα της κάλυψης της τρύπας που προέκυψε από την μη ευτυχή ολοκλήρωση της ιδιωτικοποίησης της ΔΕΠΑ και της σταθερά επανερχόμενης τρύπας από το χώρο της υγείας και της κοινωνικής πρόνοιας. Μέχρι τότε κάτι θα σκεφτεί ο Σαμαράς και το επιτελείο του. Για τώρα, απολαμβάνουν τα αποτελέσματα της κίνησής τους. 

Κοινωνική Δημοκρατία

Είναι ένα χωριουδάκι χαμένο στα ορεινά Χάσια. Πενήντα κάτοικοι όλοι κι όλοι, γέροι στη συντριπτική τους πλειοψηφία. Ένα λεωφορείο πηγαινοέρχεται από την Καλαμπάκα ως εκεί, δυο φορές την ημέρα. Σχεδόν πάντα άδειο. Τις καθημερινές, τρεις επιβάτες είναι μόνιμοι. Μαθητές γυμνασίου, κατεβαίνουν στην πόλη, στο κοντινότερο σχολείο. Συνοδεύονται περιστασιακά από έναν ή περισσότερους που κατεβαίνουν στους γιατρούς, στην τράπεζα, στην αγορά. Τα Σαββατοκύριακα τα δρομολόγια σταματούν.

Το κράτος πληρώνει στο ΚΤΕΛ ένα σημαντικό ποσό κάθε μήνα για να κρατήσει ζωντανή αυτή την γραμμή. Δεν είναι απλά ένα δρομολόγιο, είναι ο σωλήνας που τροφοδοτεί με οξυγόνο το χωριό. Αν κοπεί, το χωριό θα σβήσει.

Για να κρατηθεί ζωντανή η γραμμή, για να κρατηθεί ζωντανό το χωριό πληρώνουμε, μέσω της φορολογίας, όλοι εμείς. Λιγότερο από όλους, μπορεί και καθόλου, πληρώνουν οι κάτοικοι του χωριού. Αυτό σημαίνει όμως «κοινωνία»: να στηρίζει το σύνολο όλα τα επί μέρους μέλη του. Η κοινωνία δεν παρέχει τις υπηρεσίες της ανάλογα με το ποσό που πληρώνει ο κάθε πολίτης, γι αυτό δεν κάνει προαιρετική την φορολόγηση. Την κάνει όμως αναλογική ώστε να είναι το δυνατό δικαιότερη. Όπως ακριβώς συμβαίνει με τους νόμους: δεν είναι προαιρετική η ισχύς τους.

Προσωπικά, αν είχα την ευχέρεια, θα έδινα επιπλέον χρήματα ώστε τέτοιες γραμμές – άγονες γραμμές νησιών, γραμμές λεοφωρείων ΚΤΕΛ που αγκομαχούν σε ορεινούς φιδογυριστούς δρόμους, να μην σβήσουν ποτέ. Αυτό όμως είναι αλληλεγγύη. Το άλλο, είναι οργανικό κομμάτι της "κοινωνίας".

Δεν θέλω να σβήσουν αυτές οι γραμμές. Ακόμα κι αν ήταν μόνο οι μαθητές οι επιβάτες. Αξίζουν τα χρήματα.

Υ.Γ. Στο χωριό που έχω υπόψη, οι μαθητές είναι Αλβανοί. Μετανάστες. Μπορεί λαθραίοι, μπορεί νόμιμοι, σίγουρα υπέροχοι. Τις σπουδές τους πληρώνουν και οι χρσαβγίτες. Αυτή είναι η γλυκιά εκδίκηση της Δημοκρατίας. Αυτή η Δημοκρατία με κάνει να νοιώθω περήφανος. 

Οι άγνωστες "Σκουριές"

Λίμνη τυρογάλακτος στην περιοχή Φαλάνης, Λάρισας

Γι’ αυτά δεν θα γράφουν επί μέρες οι εφημερίδες και δεν θα γυριστούν τηλεοπτικές εκπομπές, ντοκιμαντέρ και συζητήσεις. Δεν θα πέσουν μολότοφ, δεν θα κινητοποιηθούν ΜΑΤ και δεν θα εκδράμουν διαδηλωτές από κάθε γωνιά της Ελλάδος. Δεν θα γίνουν πολυσέλιδα αφιερώματα σε περιοδικές εκδόσεις ούτε θα αναδειχθούν λαϊκοί ήρωες. Δεν θα αποκλειστούν δρόμοι, δεν θα καούν λάστιχα, δεν θα ονομασθούν χωριά «Γαλατικά». Δεν θα ξεσηκωθούν αγανακτισμένοι οικολόγοι, δεν θα ξεσπαθώσουν επαγγελματίες της διαμαρτυρίας, δεν θα διχασθεί η επιστημονική και ακαδημαϊκή κοινότητα ούτε θα απασχολήσουν διχαστικά τοπικές κοινωνίες που αβαντάρονται πολιτικά από κόμματα και επαγγελματίες ακτιβιστές.

Κι όμως, τα νερά – υπόγεια, επιφανειακά, γλυκά, αλμυρά – κινδυνεύουν εξίσου, επικερδείς δραστηριότητες, όπως ο τουρισμός, πλήττονται, το κράτος δεν έχει κάποιο άμεσο όφελος, οι τοπικές κοινωνίες δεν ερωτήθηκαν ποτέ, η υγεία δεν προστατεύεται και οι υγειονομικοί κανόνες δεν τηρούνται. Κι όμως το φυσικό περιβάλλον δέχεται βαρύτατα και συνεχή πλήγματα.

Δεν γίνεται λόγος για μια ή δύο ή τρεις περιπτώσεις. Ούτε καν για μερικές δεκάδες. Δεν περιορίζονται γεωγραφικά σε μια περιοχή και έχουν επίσης εθνική σημασία. Απλώνονται από άκρη σε άκρη στην Ελλάδα και ρυπαίνουν παντού.
Που συμβαίνουν αυτά; Δίπλα μας. Περισσότερα από τρεις χιλιάδες ελαιοτριβεία, ελαιουργεία και τυροκομεία σε κάθε γωνία της Ελλάδας, σε βουνά, πεδιάδες και ακτές αποθέτουν τα σχεδόν ανεπεξέργαστα απόβλητά τους σε ρέματα, ποτάμια, λίμνες και θάλασσες, στο έδαφος, σε σκάμματα, σε πηγάδια και γεωτρήσεις. Τόνοι ρυπαντικού φορτίου και ελαίων δεσμεύουν οξυγόνο, σαπίζουν και όζουν, προκαλούν ευτροφισμό και αργό θάνατο οικοσυστημάτων, κάνουν αβίωτο τον βίο περιοίκων, ξεραίνουν καλλιέργειες, δηλητηριάζουν το χώμα, ρυπαίνουν υπόγειους υδροφορείς και προκαλούν έμμεσα ανυπολόγιστες οικονομικές καταστροφές.

Γιατί αλήθεια; Γιατί συμβαίνει από την μια και γιατί σιωπούν αιδημόνως οι πάντες από την άλλη;

Η αλήθεια είναι ότι πάρα πολλές από τις χιλιάδες αυτές παραγωγικές μονάδες, διαθέτουν εξοπλισμό επεξεργασίας αποβλήτων. Η αλήθεια επίσης είναι ότι η συντριπτική πλειοψηφία του εξοπλισμού αυτού αδυνατεί να επεξεργαστεί τα απόβλητα όπως η νομοθεσία, οι διεθνείς συμβάσεις και η άδεια λειτουργίας της κάθε μονάδας επιτάσσει. Με απλά λόγια, πολλά από τα ελαιοτριβεία ή τυροκομεία, διαθέτουν εγκαταστάσεις επεξεργασίας αποβλήτων οι οποίες δεν λειτουργούν. Εγκαταστάσεις για τις οποίες ξόδεψαν δεκάδες ίσως και εκατοντάδες χιλιάδες ευρώ.

Τα παράλογα δεν τελειώνουν εδώ. Αντίθετα γίνονται περισσότερα και περισσότερο παράλογα. Οι μελετητές, οι υπηρεσίες αδειοδότησης και οι κατασκευαστές των εγκαταστάσεων γνωρίζουν ότι αυτό που μελετούν, αδειοδοτούν, κατασκευάζουν δεν πρόκειται να δουλέψει. Δέχονται όμως να παίξουν το ρόλο τους σε ένα θέατρο. Και το κάνουν επ’ αμοιβή. Όχι για ψίχουλα, όχι. Πληρώνονται αδρά ώστε να κατασκευάσουν κάτι άχρηστο. Θα πληρώνατε ποτέ για ένα ψυγείο που δεν ψύχει; Για έναν φούρνο που δεν ψήνει; Παράλογη ερώτηση αλλά σε παράλογες εποχές ζούμε.

Γιατί συμβαίνει αυτό; Παλιότερα υπήρχε η άποψη ότι έτσι είναι. Ότι δεν υπάρχει λύση. Ότι το τυρόγαλο και ο κατσίγαρος (το απόβλητο των τυροκομείων και των ελαιοτριβείων αντίστοιχα) δεν αποδομούνται, ότι το μικρό μέγεθος των εγκαταστάσεων και η εποχικότητα των δραστηριοτήτων έχουν ως τίμημα την ρύπανση.

Τίποτα χειρότερο από μια μικρή αλήθεια τυλιγμένη σε ένα τεράστιο ψέμα. Είναι αλήθεια ότι το μέγεθος και η εποχικότητα είναι ανασταλτικοί παράγοντες αλλά σαφώς όχι απαγορευτικοί. Γιατί τότε επικρατεί το ψέμα; Γιατί η πολιτεία και οι πολίτες ανέχονται περισσότερες από 3.000 σημειακές πηγές έντονης ρύπανσης σε όλη τη χώρα;

Διότι γύρω από αυτά τα τρεις χιλιάδες και πλέον σημεία έχει στηθεί ένα πλέγμα διαπλοκής ανάμεσα σε πολιτικούς, ανθρώπους της αυτοδιοίκησης, υπηρεσιακούς παράγοντες, επαγγελματικούς συλλόγους, πανεπιστημιακούς κύκλους, επιχειρηματίες. Ένα σύστημα το οποίο αυτοσυντηρείται και αναπαράγεται στην πλάτη της κοινωνίας. Μιας κοινωνίας η οποία αδυνατεί να αντιδράσει επειδή δεν γνωρίζει τον τρόπο, επειδή άγεται και φέρεται από επιτήδειους οι οποίοι της παρουσιάζουν το έλασσον ως μείζον και αντίστροφα, ανάλογα με τα συμφέροντα που ο καθένας από τους διαμορφωτές άποψης υπηρετεί. Μιας κοινωνίας που εκπαιδεύεται ώστε να καταναλώνει τα εύκολα και να προσπερνά τα σοβαρά.

Ας αποφασίσουμε να βάλουμε ένα τέλος ΚΑΙ σε αυτόν τον παραλογισμό. Μια οριστική και αμετάκλητη τελεία με απλές αποφάσεις οι οποίες θα έχουν στόχο όχι τη διασπάθιση ευρωπαϊκών κονδυλίων αλλά την επίλυση προβλημάτων.

Το θρίλερ στο δρόμο του ΟΑΕΕ

Έχει συσταθεί κάπου μια ΕΠΕ. Καλά να πάθει θα πείτε αλλά δεν είναι αυτό το θέμα μας. Εις εκ των εταίρων, που λένε κι οι δικηγόροι – ναι, αυτοί που έχουν δικό τους ολόκληρο υπουργό – αποφασίζει να μεταβιβάσει ολόκληρο το εταιρικό του μερίδιο, να διαγραφεί από τον ΟΑΕΕ και να τραβήξει τον δρόμο της αρετής. Χα! θα πείτε αλλά δεν είναι αυτό το θέμα μας.

Μετά βασάνων, ο εις, καταφέρνει κάποια στιγμή να τελειώσει με εφορίες, συμβολαιογράφους, κατάθεση τροποποίησης στο ΕΒΕΑ, να πάρει την σχετική βεβαίωση για διαγραφή από ΟΑΕΕ. Το ημερολόγιο έδειχνε 29/4/2013

Στα χέρια του έχει όλα τα απαραίτητα δικαιολογητικά προς ΟΑΕΕ πλην ενός: του ΤΑΠΕΤ ή ΦΕΚ. Η καλή κυρία στον ΟΑΕΕ, η υπεύθυνη για τις διαγραφές του Ζωγράφου – του Δήμου, όχι του Τσαρούχη -  κάνει δεκτό το αίτημα με την επιφύλαξη προσκόμισης του ΤΑΠΕΤ ή ΦΕΚ. Αυτά τα αρκτικόλεξα πάντα τον τρόμαζαν τον εις εκ των εταίρων, που λένε οι δικηγόροι κτλ, και όποτε μπορούσε τα άφηνε να προσπερνούν. Έτσι και τώρα: μπήκε στο διαδίκτυο, γκουγκλάρισε και κατάλαβε ότι μπορούσε να περιμένει την έκδοση του ΦΕΚ το οποίο χρειάζεται περί το εικοσαήμερο να δημοσιευτεί.

Όταν κόντευε μήνας και η αναζήτηση στο Εθνικό Τυπογραφείο του έβγαζε μηδέν αποτέλεσμα, ανησύχησε. Τηλεφώνησε λοιπόν στο ΕΤ και ακριβώς εδώ ξεκινά η πορεία στη λεωφόρο με τις λεύκες του ελληνικού δημοσίου – στενού, ευρύτερου, μακρύφαρδου, ψηλόλιγνου ό,τι επιθυμείτε.

Από το ΕΤ, χθες, τον πληροφόρησαν ότι στο όνομα της ΕΠΕ δεν έχει φτάσει κανένα αίτημα δημοσίευσης από το ΕΒΕΑ, οπότε λογικά δεν έχει ούτε ΦΕΚ, ούτε ΤΑΠΕΤ (αριθμός πρωτοκόλλου εθνικού τυπογραφείου). Κρύος ιδρώτας τον έλουσε…

Σήμερα το πρωί, στο ΕΒΕΑ, του είπαν ότι, για λόγους που δεν τον αφορούν, η αποστολή των τροποποιήσεων καταστατικών ΕΠΕ προς το Εθνικό ακολουθεί έναν αργό ρυθμό. Στην απελπισμένη ερώτηση «Τι φταίω εγώ ρε παιδιά;» του απάντησαν ότι «σύμφωνα με το άρθρο 15 του Ν. 3419/2005, εφόσον η τροποποίηση έχει ΚΑΚ και ΓΕΜΗ, δεν χρειάζεται ΤΑΠΕΤ και ΦΕΚ». Αυτό ήταν! Αρκτικόλεξα! Σαν να πετάς κρυπτονίτη στον σούπερμαν. Βρήκαν το αδύνατό σημείο του και τον χτυπάνε κάτω σαν χταπόδι.

Μάζεψε όσες δυνάμεις του απέμειναν και σύρθηκε ως απέναντι από το ΕΒΕΑ στον ΟΑΕΕ. Προσευχήθηκε – άθεος ων - να έχουν τελειώσει τα αρκτικόλεξα και ανέβηκε ως την καλή κυρία που έχει τον Δήμο Ζωγράφου ή κάποια σχετική. Εξήγησε τέλος πάντων στην πρώτη διαθέσιμη καλή κυρία ότι από απέναντι του είπαν ότι δεν χρειάζεται όλα αυτά που του ζητάνε επειδή ο νόμος τάδε λέει αυτά.

«Κύριε, εγώ δουλεύω με εγκυκλίους και όχι με Νόμους». Κεραυνός. Αστραπή. Αστέρια και πουλάκια άρχισαν να κάνουν βόλτες γύρω από το κεφάλι του. «Δεν υπάρχει κανείς υπεύθυνος εδώ μέσα;» ψέλλισε. «Ο κύριος Ρωμανάς, στο βάθος δεξιά» άκουσε ή νόμιζε ότι άκουσε. Αλήθεια έχετε παρατηρήσει ότι οι περισσότεροι υπεύθυνοι είναι σαν τους κήπους, στο βάθος; Μόνο που οι υπεύθυνοι είναι και δεξιά αλλά δεν είναι αυτό το θέμα μας.

«Το ξέρω αγαπητέ μου το πρόβλημα και το έχω θέσει στους από πάνω» έκανε και έδειξε προς το ταβάνι. Κοίταξε ασυναίσθητα και ο εις αλλά πάρεξ ένα γυμνό φωτιστικό σωλήνα και ένα μικρό ξεφλούδισμα της μπογιάς, ουδέν είδε. «Το πρόβλημα είναι ότι εμάς μας δεσμεύει το ΠΔ 258/05 και όχι ο Ν. 3419 του ιδίου έτους» είπε και αυτή την φορά ανασήκωσε τους ώμους και χαμογέλασε με νόημα. Ίδιος ο Μητσοτάκης σκέφθηκε ο εις και μια ανατριχίλα διέτρεξε την σπονδυλική του στήλη από τον αυχένα ως τα οπίσθια.

Έφυγε ηττημένος, αποκαμωμένος. Καληνύχτα ΔΗΜΑΡ (και ΠΑΣΟΚ και ΝΔ, αλλά η πρώτη ταιριάζει ηχητικά) αυτή η χώρα δεν θα αλλάξει ποτέ.

Ο εκπαιδευτικός όπως τον βλέπω εγω

Έχω μεγαλώσει τρία παιδιά, που έμαθαν γράμματα όλα σε Δημόσια Σχολεία και Δημόσια Ελληνικά Πανεπιστήμια. Πριν από αυτό, υπήρξα φυσικά μαθητής επί δεκατρία χρόνια (ναι, δεν ήμουν από τα καλά παιδιά). Καταναλώνοντας λοιπόν από το 1967 Δημόσια Παιδεία, έχω την πείρα του μαθητή και του γονιού και μπορώ να μιλώ γι’ αυτή όπως εγώ την έζησα και από την πλευρά που την έζησα.

1.       Το να πετύχεις καλό εκπαιδευτικό είναι τις περισσότερες φορές ζήτημα καθαρής τύχης 

2.       Το να καταδείξεις τον κακό δάσκαλο και να τον απομακρύνεις από την αίθουσα διδασκαλίας είναι δυσκολότερο από το να αφοπλίσεις βόμβα κατασκευασμένη από τον καλύτερο βομβιστή. Είναι από τις σπάνιες περιπτώσεις όπου ο Έλληνας είναι αυτόματα, αναντίρρητα, παθιασμένα αλληλέγγυος με τον διπλανό του που τυχαίνει να είναι και συνάδελφός του.

3.       Σε πληθώρα περιπτώσεων, η διδασκαλία είναι το ίδιο επικίνδυνη δουλειά με αυτήν του πυροτεχνουργού που αναφέραμε παραπάνω. Μαθητές, γονείς και τοπικές κοινωνίες είναι σε θέση να κάνουν την ζωή του εκπαιδευτικού κυριολεκτικά κόλαση και κανείς δεν είναι σε θέση ή δεν θέλει να τους σταθεί αλληλέγγυος.

4.       Πολλοί εκπαιδευτικοί δεν έχουν επαφή με το αντικείμενο που διδάσκουν. Το σύστημα μετεκπαίδευσης και αυτομόρφωσης είναι διάτρητο και περισσότερο λειτουργεί ως ενισχυτικό του εισοδήματος παρά υπηρετεί τον σκοπό του.

5.       Πολλοί εκπαιδευτικοί ενισχύουν το εισόδημά τους με ιδιαίτερα. Δεν ξέρω αν είναι όλοι, δεν ξέρω αν είναι οι περισσότεροι αλλά είναι πολλοί. Οι περισσότεροι από αυτούς καταλήγουν να έχουν πάρεργο και βάρος την κύρια και φορολογητέα εργασία τους:  το Δημόσιο Σχολείο.

6.       Υπάρχουν εκπαιδευτικοί που η πνευματική τους ισορροπία έχει διαταραχθεί σε τέτοιο βαθμό που η θέση τους δεν θα έπρεπε να είναι στην αίθουσα διδασκαλίας. Αυτό και μόνο δείχνει το ανθυγιεινό της εργασίας και του εργασιακού περιβάλλοντος. Γι’ αυτό τον λόγο οι εκπαιδευτικοί «δουλεύουν λιγότερο». Γι’ αυτό τον λόγο επίσης θα έπρεπε, ύστερα από αξιολόγηση της κατάστασής τους από ειδικούς, να στελεχώνουν διοικητικές υπηρεσίες σχετικές με την εκπαίδευση.

7.       Η συντριπτική πλειοψηφία των εκπαιδευτικών που στελεχώνουν διοικητικές υπηρεσίες (π.χ. Διευθύνσεις Εκπαίδευσης) κατέλαβαν τις θέσεις των με αποσπάσεις λόγω γνωριμιών ή κομματικής ένταξης την στιγμή που υπάρχουν εκπαιδευτικοί που δεν θα έπρεπε να βρίσκονται σε σχολικές αίθουσες (δες παραπάνω).

8.       Τα σχολεία και το εκπαιδευτικό σύστημα είναι ένα τεράστιο καζάνι όπου υπουργοί, βουλευτές, δήμαρχοι, κομματάρχες, πολιτευτές, συνδικαλιστές, κόμματα έχουν προσθέσει ο καθένας από κάτι ώστε το τελικό αποτέλεσμα να εξυπηρετεί αλλότριους σκοπούς και να απομακρύνεται από την βασική του λειτουργία.

9.       Δεν υπάρχει λύση στο απίθανο κουβάρι της εκπαίδευσης που να μην έχει θύματα, να μην έχει αδικημένους, να μην έχει ανατροπές. Κάθε μέρα που περνάει οι όποιες αναγκαίες ανατροπές θα είναι περισσότερο επώδυνες και η μετάθεσή τους στο μέλλον απλά θα κάνει τις επιβεβλημένες αποφάσεις να έχουν τραγικότερες συνέπειες.

10.   Τα πιο αθώα θύματα οποιασδήποτε αλλαγής και τα μόνα τα οποία θα έπρεπε ΟΛΟΙ να φροντίζουμε είναι τα παιδιά. Υπ’ αυτή την έννοια, η δήλωση του Κουράκη ότι πάνω από τα παιδιά είναι ο εκπαιδευτικός έχει θέση μόνο στο πτυελοδοχείο της ιστορίας.

Έχω γνωρίσει και έχω φίλους εκπαιδευτικούς που είναι πραγματικοί Δάσκαλοι, από αυτούς που υποθέτω ότι οι μαθητές τους θα τους θυμούνται και θα δακρύζουν από νοσταλγία. Θυμάμαι κι εγώ μερικούς τέτοιους από τα σχολικά μου χρόνια. Ας τιμήσουν αυτή την εικόνα τους….

Πολιτικός Αμοραλισμός

"Chessboard of Good and Evil" by Olivia Boa, Switzerland

Την ζωή πολλών πολιτικών χαρακτηρίζει η φράση «ο σκοπός αγιάζει τα μέσα». Στην πράξη βέβαια και στο 99,9% των περιπτώσεων, κανείς στην πορεία δεν θυμάται το σκοπό και απομένει μόνο το μέσον ως μοναδικό επιδιωκόμενο. Αξίες, αρχές, ιδεολογίες και ιδεολογήματα, οράματα και όνειρα υποτάσσονται σταδιακά και ανεπαίσθητα στην προσωπική αναρρίχηση σε δομές εξουσίας – η οποία επιδιώκεται στο όνομά τους – και για να επιτευχθεί αυτή και να διατηρηθεί στη θέση του ο πολιτικός, χρησιμοποιεί τα πάντα.   

Το παραπάνω είναι ένα από τα χαρακτηριστικά της παρουσίας μιας ολόκληρης γενιάς πολιτικών που περιγράφεται καλύτερα με την φράση «πολιτικός αμοραλισμός».

Ο πολιτικός αμοραλισμός ευθύνεται σε μεγάλο βαθμό και για την κρίση – η οποία είναι γενικά παραδεχτό ότι δεν είναι απλά μια δημοσιονομική κρίση – και για την απαξίωση της πολιτικής και των πολιτικών. Ο πολιτικός αμοραλισμός είναι ο προθάλαμος του ολοκληρωτισμού.

Θα πίστευε κανείς ότι η κρίση θα οδηγούσε σε αυτόματη απόρριψη του πολιτικού αμοραλισμού. Φευ!

Είναι λυπηρό αλλά είναι γεγονός να παρατηρεί κανείς ότι νεαροί βλαστοί, φρέσκοι στην πολιτική αρένα κάθε μεγέθους ή επιπέδου, από όλα τα χαρακτηριστικά των πολιτικών οι οποίοι ανδρώθηκαν στην προ κρίσης εποχή, επέλεξαν να υιοθετήσουν τον πολιτικό αμοραλισμό.

Τα πάντα γίνονται εύκολα και ξεδιάντροπα θυσία στο όνομα του σκοπού. Δεν υπάρχουν ηθικοί κανόνες, δεν υπάρχουν θεμελιώδεις αρχές, δεν υπάρχουν όρια. Όλα καθυποτάσσονται στον σκοπό, λες και ο σκοπός παράγει ηθική ή λειτουργεί ως ηθικό καθαρτήριο. Η πορεία είναι προδιαγραμμένη, η κατάληξη γνωστή και η όποια προσπάθεια θνησιγενής. Λυπηρή διαπίστωση αλλά τραγικά αληθινή.
Το χειρότερο αλλά αναμενόμενο επίσης, οι φορείς του πολιτικού αμοραλισμού απολαμβάνουν της δημοφιλίας καθώς δεν έχουν κανένα πρόβλημα να πουν στο κάθε ακροατήριο αυτό που θέλει να ακούσει και καθώς ακροατήρια μπορεί κανείς να βρει παντού, αμοραλιστές θα συναντήσει σε όλο το πολιτικό ουράνιο τόξο. 

Μειώστε τις δαπάνες!

Συμπολίτη, για μια ακόμα φορά θα κληθείς να πάρεις θέση στο ίδιο βασικό πρόβλημα, που επανέρχεται κάθε τόσο εδώ και τρία χρόνια. Διατυπωμένο διαφορετικά, σαν συνδυασμός άλλων λέξεων, με αλλαγμένα ερωτήματα αλλά κάθε φορά το πρόβλημα παραμένει το ίδιο και είναι ότι η χώρα μας χρωστάει, χρωστάει πολλά και πρέπει να βρει διέξοδο.

Η διέξοδος από το πρόβλημα απαιτούσε κινήσεις σε τρία συν ένα διαφορετικά επίπεδα: α) της εύρεσης χρημάτων για την κάλυψη των επειγουσών καθημερινών αναγκών λειτουργίας του κράτους, β) των διαρθρωτικών αλλαγών σε επίπεδο κράτους ώστε αυτό να λειτουργεί καλύτερα και να είναι θωρακισμένο κατά το δυνατό απέναντι σε ανάλογες κρίσεις, γ) της εύρεσης τρόπων και πόρων ώστε να αντιστραφεί το ισοζύγιο και να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις απαλλαγής από τα χρέη και δ) (το + ένα) της δρομολόγησης δράσεων ώστε να αλλάξει ο τρόπος λειτουργίας της κοινωνίας, η προσαρμογή της οποίας είναι κρίσιμη παράμετρος για την επιτυχία των άλλων τριών.

Οι παραπάνω κινήσεις δεν έχουν χρονική ιεράρχηση ούτε ιεράρχηση έντασης. Δεν προτάσσεται καμιά έναντι άλλης, αν και - κατά περίπτωση - κάποιες από αυτές μπορεί να απαιτούν επικέντρωση προσοχής σε συγκεκριμένη χρονική στιγμή, εξελίσσονται παράλληλα και η πρόοδος της μιας επηρεάζει με σαφή και καθοριστικό τρόπο όλες τις υπόλοιπες.

Τι έχει γίνει μέχρι σήμερα; 

Στο πρώτο επίπεδο, η λύση είναι η γνωστή: οι «ξένοι». Η «καταραμένη» ή «ευλογημένη» ή «αναγκαία» τρόικα μας παρέχει τα προς το ζην.  Εκ των υστέρων και εκ του αποτελέσματος αποδείχτηκαν φρούδες οι ελπίδες ότι θα μπορούσαν να βρεθούν άλλοι, πάλι «ξένοι» πρόθυμοι να εξυπηρετήσουν τις ανάγκες μας.

Στο τέταρτο επίπεδο όλοι βρέθηκαν απροετοίμαστοι: οργανωμένοι πολίτες, κόμματα, πολιτεία. Η κοινωνία θαλασσοπνίγεται στριμωγμένη ανάμεσα σε συνωμοσιολογίες, φιλανθρωπίες χωρίς στόχο και σε μια ανόητη και ατελέσφορη αναζήτηση της ορθής αλληλεγγύης. Μια κοινωνία που είχε μάθει να απαιτεί χωρίς να ξέρει να προσφέρει, που αρνείται να ωριμάσει ζώντας μια άρρωστη παρατεταμένη εφηβεία.

Στο δεύτερο επίπεδο, οι όποιες αλλαγές έχουν στην ουσία παγώσει για περισσότερο από ένα χρόνο και μόνο πισωγυρίσματα βιώνουμε. Καμιά προσπάθεια για λιγότερο και περισσότερο αποτελεσματικό κράτος, για πάταξη της διαφθοράς σε θεσμικό επίπεδο, για αλλαγές ουσίας στην παιδεία, στο περιβάλλον, στην δικαιοσύνη, την υγεία, την κοινωνική ασφάλιση, την δημόσια τάξη, την ύπαιθρο, τον τουρισμό, την ναυτιλία, την διάλυση δομών κυριαρχίας των συντεχνιών. Οποιαδήποτε πρωτοβουλία περιορίζεται στο μπάλωμα, την διαχείριση της επικαιρότητας, την εξυπηρέτηση δεσμεύσεων απέναντι σε ομάδες άσκησης πίεσης ή σε άτομα με επιρροή και δύναμη. Το κράτος παραμένει το ίδιο διεφθαρμένο, το ίδιο αναποτελεσματικό απλά τώρα το διαπιστώνουν περισσότεροι, ακόμα και υπουργοί. Ούτε καν επιτροπές δεν φτιάχνουν πλέον, γιατί κοστίζουν. Μόνο διαπιστώνουν.

Στο τρίτο επίπεδο, αυτό το οποίο ενδιαφέρει τους δανειστές μας περισσότερο από οτιδήποτε άλλο και που θεωρητικά ενδιαφέρει και το εγχώριο πολιτικό προσωπικό – αφού στα άλλα τρία, πρακτικά απουσιάζει – κυριαρχεί ο παραλογισμός: Όλη η μέχρι τώρα προσπάθεια επικεντρώνεται κυρίως ή σχεδόν αποκλειστικά στην αύξηση των εσόδων και μάλιστα μόνο μέσω της φορολόγησης ή της φοροείσπραξης. Σε κλίμα βαθιάς ύφεσης, με την κοινωνία απούσα και το κράτος – αντίτυπο του χειρότερου εαυτού του, κάθε προσπάθεια αύξησης των εσόδων μέσω της φορολογίας θα αποδεικνύεται αποτυχημένη και άστοχη.  Από ποια φορολογητέα ύλη αλήθεια να εισπράξει το κράτος; Ποια κοινωνία να πληρώσει έστω το ελάχιστο; Η κοινωνία των 1,5 εκατομμυρίων ανέργων; Των εκατοντάδων χιλιάδων μικρών επιχειρηματιών που στην ουσία είναι εν δυνάμει άνεργοι και σπαταλούν τα τελευταία τους αποθεματικά κεφάλαια; Των ελεύθερων επαγγελματιών που παρατηρούν αδύναμοι την ελεύθερη πτώση του τζίρου τους; Των επιχειρήσεων που ασφυκτιούν κάτω από το ασήκωτο βάρος της έλλειψης ρευστότητας; Πιστεύει κανείς σοβαρά ότι μπορεί να φορολογήσει σήμερα οποιαδήποτε ομάδα εισοδημάτων έναντι αμαρτημάτων του παρελθόντος; Μπορεί να στηριχτεί προϋπολογισμός στη βάση τέτοιων επιχειρημάτων;

Ακόμα κι αν αποδώσει στο ελάχιστο η όποια προσπάθεια, άραγε από ποιο κομμάτι του προϋπολογισμού του θα αφαιρέσει ο κάθε πολίτης – με οποιαδήποτε επαγγελματική ιδιότητα – ώστε να μπορέσει να αποδώσει τον φόρο που το κράτος αποφάσισε πως του αναλογεί; Από την καταβολή εισφορών στα ασφαλιστικά ταμεία; Δεν θα επιβαρύνει αυτό έμμεσα τον προϋπολογισμό; Δεν θα φέρει πιο κοντά την κοινωνική έκρηξη και συνεπώς την πολιτική κατάρρευση; Από την εξυπηρέτηση των δανείων; Από την διατροφή, την ένδυση, τις υπηρεσίες; Σε βάρος ποιου θα δράσουν αυτές οι περικοπές; Μήπως της αγοράς με την μείωση του τζίρου, της ρευστότητας, της φορολογητέας ύλης και άρα της φοροδοτικής ικανότητας; Ο φαύλος κύκλος στον οποίο οι κυβερνώντες – και όχι μόνο – μας έχουν ρίξει δεν έχει έξοδο και έχει μόνο ένα τέλος: την τυπική και εξευτελιστική αναγγελία της χρεοκοπίας. Της χώρας και του πολιτικού συστήματος.

Υπάρχει έξοδος; Ναι. Όταν δεν σου φτάνουν τα έσοδα, μειώνεις τις δαπάνες. Τόσο απλά. Θα είναι αποτελεσματικό αυτό; Εδώ που φτάσαμε, δεν είμαι σίγουρος. Ίσως να είναι πολύ αργά, ας το λογαριάσουν με αριθμούς οι γνώστες. Είναι όμως η μοναδική μας δυνατότητα. Η μείωση των δαπανών και η αναζήτηση εσόδων από την εκποίηση πλούτου. Το τελευταίο θα μοιάζει πλέον ανέκδοτο. Αφήσαμε επί τριετία τον όποιο πλούτο  να χάσει το 70 ή και περισσότερο τοις εκατό της αξίας του για να αναγκαστούμε να τον εκποιήσουμε όσο – όσο στη χειρότερη στιγμή.

Πως κάνεις όμως μείωση δαπανών; Υπάρχουν μια σειρά ενέργειες που θα οδηγούσαν σε σημαντική μείωση δαπανών σε χώρους όπως η υγεία, η παιδεία, η παροχή υπηρεσιών. Όλες προϋποθέτουν αποδοχή του γεγονότος ότι δεν έχουμε την δυνατότητα να συντηρούμε το κράτος στο μέγεθος που μέχρι σήμερα νομίζαμε ότι μπορούμε, δεν έχουμε την δυνατότητα να εξυπηρετούμε τις ανάγκες όπως λανθασμένα τις είχαμε ως τώρα ορίσει και προσδιορίσει. Όλες επίσης προϋποθέτουν την μείωση του προσωπικού. Το μέγεθος και ο τρόπος της μείωσης θα έπρεπε να έχει λυθεί στα τρία αυτά χρόνια ώστε να επηρεάσει στο μικρότερο δυνατό βαθμό την λειτουργία του κράτους. Δυστυχώς δεν έγινε και δυστυχώς στο τέλος θα αναγκαστούμε να το κάνουμε με τον χειρότερο τρόπο: οριζόντια. Αλλά θα το κάνουμε. Ας το πούμε, ας το αποφασίσουμε. Αν θέλουμε να κάνουμε μια τελευταία προσπάθεια πριν την επόμενη επιλογή: την στάση πληρωμών, την αποχώρηση από την ευρωζώνη και την υιοθέτηση εθνικού νομίσματος.